پنجشنبه، ۲۴ خرداد ۱۳۹۷ - ۱۶:۰۴
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۴): موزاییک

داستانی در دنیاهای موازی

وقتی حدود یک سال پیش می‌خواستم نوشتن مجموعه یادداشت‌های دروغ‌های حقیقی را شروع کنم، برای اولین یادداشت بین دو سریال بزرگ این سال‌ها شک داشتم: نیک (The Knick) و آمریکایی‌ها (The Americans). درنهایت آمریکایی‌ها را به‌عنوان بهترین انتخاب کردم و البته به‌هیچ‌وجه هم پشیمان نیستم. آمریکایی‌ها در فصل آخرش به نقطه‌ی اوجی حیرت‌انگیز رسید و ماه گذشته با یک پایان‌بندی فوق‌العاده، جای خود را میان بهترین‌های تاریخ تلویزیون ثبت کرد. اما نیک... نه، امیدوار نشوید، متأسفانه خبر جدیدی از آن اثر به‌یادماندنی در کار نیست؛ اما سازنده‌ی آن، استیون سودربرگ مرموز هیجان‌انگیز، در سال ۲۰۱۷ سریال دیگری برای شبکه‌ی تلویزیونی اچ‌بی‌او ساخت و به نمایش گذاشت که اگرچه نمی‌تواند با نیک رقابت کند، اما در جای خود اثری فوق‌العاده و بحث‌برانگیز است. یک سریال جنایی شش اپیزودی با بازی شارون استون.

شش سال پیش وقتی استیون سودربرگ اعلام کرد که می‌خواهد از سینما کناره بگیرد، کمتر کسی فکر می‌کرد که این کناره‌گیری به‌معنای آغاز دوران جدید ماجراجویی‌های اوست. سودربرگ در این چند سال، در کمال آرامش و به‌دور از جنجال‌های خبری، مانند یک کودک کنجکاو بااستعداد، رفته سراغ دیوانه‌وارترین تجربه‌هایی که می‌شود با سینما و فیلم‌های مشهورش کرد: دو نسخه‌ی فیلم روانی (اولی به کارگردانی هیچکاک و دومی ساخته‌ی گاس ون سنت) را با هم ترکیب و تبدیل به یک فیلم واحد کرد؛ فیلم ۲۲۰ دقیقه‌ای دروازه‌ی بهشت مایکل چیمینو را تدوین مجدد کرد و یك نسخه‌ی کوتاه ۱۱۰ دقیقه‌ای از آن درآورد؛ رنگ و صدای فیلم ایندیانا جونز: مهاجمین صندوقچه‌ی گم‌شدهی اسپیلبرگ را حذف كرد و یك موسیقی الكترونیك روی آن گذاشت و نتیجه‌ را روی وب‌سایت‌اش قرار داد. و بعد از این زورآزمایی‌ها، سریال تاریخی نیک را با بازی کلایو اوون در دو فصل ساخت که بدون‌شک یکی از جسورانه‌ترین و بهترین تولیدات تلویزیونی این چند سال است.

اما در شرایطی که کارگردانی نیک برای علاقه‌مندان سودربرگ نشانی از بازگشت‌اش به دنیای فیلم‌سازی متعارف بود، او کار تلویزیونی بعدی خود را با نام موزاییک (Mosaic) شروع کرد. یک سریال نامتعارف دو رسانه‌ای که جایی میان کارهای تجربی دیوانه‌وار او و فیلمسازی متعارف درجه‌یک‌اش می‌ایستاد. سودربرگ ابتدا در نوامبر ۲۰۱۷ و چند ماه پیش از اکران نسخه‌ی تلویزیونی، اپلیکیشن موزاییک را در دسترس مخاطبان قرار داد. اپلیکیشنی که درواقع یک فیلم اینتراکتیو جنایی بود که اگرچه مخاطبان‌اش نمی‌توانستند در روند اتفاقات دست ببرند، اما می‌توانستند انتخاب کنند که ماجراها را از زاویه‌دید کدام یک از شخصیت‌ها تماشا کنند و به بخش «کشفیات» بروند و با خواندن گزارش پلیس، اسناد، ایمیل‌ها، گوش کردن به پیام‌های صوتی و همه‌ی چیزهایی که در یک پرونده‌ی جنایی واقعی پیدا می‌شود، برای خودشان تحقیق کنند و دنبال قاتل بگردند. اپلیکیشن موزاییک با استقبال بسیار زیادی روبه‌رو شد و بهترین شرایط را برای پخش سریال مهیا کرد. سریالی که اگرچه قرار بود مستقل از اپلیکشن باشد، اما به‌هرحال در نحوه‌ی روایت از اپلیکشن موزاییک تأثیر گرفته و حتی آسیب دیده است.

شاید به‌خاطر تمام راش‌های اضافه‌ای باشد که سودربرگ برای اپلیکشن موزاییک گرفته، شاید به‌خاطر این باشد که تصمیم داشته پایان داستان جنایی‌اش را باز بگذارد و مشخص نکند که قاتل چه کسی است، اما به هر دلیل، روایت سریال موزاییک کمی آشفته است. داستان اصلی و ماجرای جنایت تا اپیزود سوم درست مطرح نمی‌شود که البته در جای خود اذیت نمی‌کند، چون دو اپیزود اول محل درخشش فوق‌العاده‌ی شارون استون است در نقشی که اشاره‌های فرامتنی فراوان به حضورش در فیلم غریزه‌ی اصلی دارد. بازی استون در نقش یک زن پول‌دار پابه‌سن گذاشته‌ی هنوز جذاب اما افسرده و سرخورده، کسی که دنبال تور کردن پسرهای جوان است، حیرت‌انگیز است. استون چنان با تمام وجود در قالب شخصیت اولیویا فرو رفته که مخاطب به‌راحتی با شخصیت نه‌چندان دل‌چسب‌اش هم‌ذات‌پنداری می‌کند، درک‌اش می‌کند و حتی به او حق هم می‌دهد. کاراکترهای روبه‌روی اولیویا هم اگرچه هیچ‌کدام بازیگران سینمایی شناخته‌شده‌ای نیستند، در نقش مردهای آسیب‌پذیری که تحت سلطه‌ی شخصیت قوی اولیویا قرار می‌گیرند (یا بازیگرانی که تحت سلطه‌ی بازی شارون استون قرار می‌گیرند) واقعا خوب‌اند.

اما از جایی که داستان تکیه‌اش را از روی شخصیت‌ها بر می‌دارد و سوار ماجرای جنایی اصلی می‌شود، انسجام اثر از بین می‌رود. قصه به‌جای آن‌که روایت یک‌دست با زاویه‌دید مشخصی داشته باشد، مدام بین شخصیت‌ها می‌رود و می‌آید؛ انگار که سودربرگ از یک طرف می‌خواهد از تمام متریالی که برای اپلیکیشن‌اش آماده کرده استفاده کند و از طرف دیگر هم نمی‌خواهد فقط با روایت یک شخصیت پیش برود چون در آن صورت مجبور می‌شود پایان داستان را ببندد و مشخص کند که قاتل چه کسی است و دقیقا چه اتفاقی افتاده. چیزی که اگر اتفاق می‌افتاد، جذابیت اپلیکیشن با داستان اینتراکتیوش را از بین می‌برد. وقتی معلوم است قاتل چه کسی است، چرا مخاطب باید برای خودش دست به تحقیق بزند و قصه را از زوایای مختلف دنبال کند؟! این عدم انسجام شاید بیشترین ضربه را در اپیزود آخر به سریال زده باشد، جایی که قصه ناگهان تمام بخش پایانی داستان را دوباره از زاویه دید یک شخصیت دیگر دنبال می‌کند تا به مخاطب بگوید که احتمال زیادی وجود دارد که آن کاراکتری که در اپیزود پنجم به‌عنوان قاتل معرفی شده است، درحقیقت قربانی یک دسیسه باشد.

اما همه‌ی اینها که گفته شد، مشکلاتی است که در سریالی ساخته‌ی سودربرگ به‌چشم می‌آید. انتظار زیادی که خودش با کارهای درجه‌یک‌اش در تماشاگر به‌وجود آورده اینجا به ضررش تمام می‌شود چون شاید اگر هر کس دیگری موزاییک را ساخته بود، تماشاگر را با استایل بصری فوق‌العاده‌ی کار، فضاسازی و بازی‌های عالی گروه بازیگران‌اش به‌تمامی راضی می‌کرد. اما این کار استیون سودربرگ است، یک کار کم‌وبیش تجربی دیگر از این فیلم‌ساز بزرگ بی‌ادعا. و خبر خوش این‌که او دوباره به سینما برگشته است. ساخت یک فیلم را به‌تازگی به پایان رسانده و مشغول پیش‌تولید فیلم بعدی‌اش است.

سریال موزاییک اواخر ماه ژانویه‌ی ۲۰۱۸ در شش اپیزود و طی چهار روز از شبکه‌ی اچ‌بی‌او پخش شد.

2018-06-14 16:04:39 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«همه می‌دانند» چرا فیلم متوسطی از آب درآمده؟

اصغر فرهادی و مخمصه راز و معما

2018-12-11 03:42:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۹): پل

داستان دو شهر

2018-11-08 10:06:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» و اتهام کپی‌کاری

وقتی از کپی‌کاری حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

2018-11-05 13:34:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وششم

تحریم‌ها اثری نداشت

2018-11-03 09:08:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۵ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وپنجم

احتمال کوچ برنامه نود به شبکه نمایش خانگی

2018-10-27 14:22:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وچهارم

بومی‌سازی کن و اسکار

2018-10-20 15:29:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۸): اجسام نوک تیز

چاقویی که نمی‌برد

2018-10-18 15:52:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۱ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وسوم

حرکت به سوی سینمای خودکفا

2018-10-13 15:50:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ودوم

پیشنهاد تاسیس سامانه مردمی جمع‌آوری

2018-10-06 15:04:59 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۷ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ویکم

طرح مالیات بر سیاه‌نمایی افزوده

2018-09-29 12:57:50 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۴ مهر ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۷): فصل دوم «۱۳ دلیل برای...»

وقتی هدف وسیله را توجیه می‌کند

2018-09-26 11:47:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ام

راهنمای انتخاب سوژه مجاز

2018-09-22 12:37:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و نهم

طرح ملی رده‌بندی چهره‌ها

2018-09-15 14:18:47 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره‌ «همه می‌دانند» که در جشنواره‌ تورنتو نمایش داده شد

کدام اصغر فرهادی؛ مساله این است!

2018-09-15 13:33:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۲ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره «رم» فیلم تازه آلفونسو کوارون که در جشنواره‌ فیلم تورنتو نمایش داده شد

این قرار است بهترین فیلم سال باشد؟

2018-09-13 11:59:15 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۱ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره‌ «نخستین انسان» ساخته دیمین شزل که در جشنواره تورنتو نمایش داده شد

سفر شخصی

2018-09-12 11:50:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۷ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و هشتم

انتخاب، وظیفه شماست!

2018-09-08 12:12:04 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۰ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و هفتم

راهکارهای بنیادین برای کاهش تنش‌ها

2018-09-01 14:18:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و ششم

تکثیر تاسف‌انگیز دموکراسی

2018-08-25 15:22:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۶): تاج

اهمیت ملکه بودن

2018-08-23 16:25:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید