يكشنبه، ۱۴ بهمن ۱۳۹۷ - ۱۴:۴۳
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «غلامرضا تختی» ساخته بهرام توکلی

تختی؛ مردی که گفت نه!

این قهرمانی که در فیلم بهرام توکلی می‌بینیم، از تصویر جهان پهلوان تختی که در ذهن ما ساخته شده، دور نیست. یک ورزشکار بزرگ، یک انسان والا، یک یاغی در برابر زر و زور، یک دلسوز واقعی مردم، یک آزادی خواه و... اما بعد جدیدی به این شخصیت تاریخی و ماندگار اضافه شده که ناشی از تخیل و مهارت کارگردان همراه با شرایط بوده است؛ تختیِ فیلم «غلامرضا تختی» مردی تنها، غمگین و مبهوت است که از ابتدا مشکل درک شدن از سوی محیط اطرافش را دارد. وقتی کودک است، محیط بدوی و خشن اطرافش او را تا مرز غرق شدن در آب آلوده می‌برد، وقتی می‌خواهد وارد تشک کشتی شود، مربی بومی مسخره‌اش می‌کند، وقتی به مسابقات جهانی رفته، دوستان و هم‌تیمی‌هایش از او توقع عیش و عشرت دارند، وقتی قهرمان المپیک و محبوب قلوب می‌شود، خانواده‌اش از او انتظار کمک دارند و از همه مهم‌تر هرجا پا می‌گذارد، مردم و جامعه او را حل دوای درد همه مشکلات می‌بینند. انگار او به خزانه بی‌انتهای ثروت و ارتباطات متصل است و موظف است بنگاه کاریابی خیریه اداره کند. به تدریج قامت این قهرمان بی‌توقع و همنوع‌دوست زیر این فشار درک نشدن و توقعات مداوم و ریز و درشت خم می‌شود. حکومت هم سر ناسازگاری با او می‌گذارد و حتی دوستان نزدیکش از بی‌خیالی او نسبت به وضعیت مادی خودش به تنگ می‌آیند. اما هیچکس فکر نمی‌کند که او ابرقهرمان نیست؛ او هم یک انسان است که به تدریج تحلیل می‌رود. به شکل طعنه‌آمیزی، تا چند دقیقه قبل از مرگ این جریان توقع برای حل مشکل ادامه دارد و مستخدم هتل آتلانتیک هم از او التماس دعا دارد!

این شخصیت، این قهرمان، این جهان پهلوان یگانه در روند فیلم بهرام توکلی به تدریج خرد می‌شود تا این که در سکوت و تنهایی به زندگی خود پایان می‌دهد. بر خلاف آنچه ابتدا به نظر می‌رسد، این فیلمی تلخ و بدبینانه درباره نسبت قهرمان با جامعه است. مردم قهرمان را مصرف می‌کنند. او که در اوج شهرت هم با حب نفس بیگانه است، آن‌قدر از روح، قلب و مالش می‌بخشد تا خودش تمام می‌شود. این برداشت تیره و تار مطلقا رنگ و بوی سفارشی ندارد و یک جور دیدگاه مستقل است. بخصوص که سازندگان فیلم فراتر از ظرفیت‌های فنی و تکنیکی سینمای ایران فصل‌ها و سکانس‌های شگفت انگیزی خلق کرده‌اند که در حافظه می‌ماند.

دیگر نقطه قوت فیلم آن است که درگیر معمای چگونه مردن تختی نمی‌شود. از حدس و گمان درباره این که تختی خودکشی کرد یا ساواک او را کشت یا... خبری نیست. فیلم همان اول موضعش روشن است: تختی خودکشی کرد و بعد داستان زندگی انسانی را می‌بینیم که آن‌قدر به وسوسه‌های مرسوم پاسخ منفی داد و ایستادگی کرد که سرانجام نه در برابر قدرت و ثروت، که در مقابل خودش زانو زد. هرچند که این قصه و این رویکرد و این فیلم می‌توانست پایان حماسی‌تر و تکان دهنده‌تری داشته باشد. اما به همین شکل هم «غلامرضا تختی» از بهترین فیلم‌های این جشنواره و قطعا از مهم‌ترین تولیدات سینمای ایران در دهه 1390 است.

9410

2019-02-03 14:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
نظرات شما: (۱)
شاهرخ ملک زاده بافقی 15 فروردين 1398 - ساعت: 01:46
وقتی اومدم تو فقط پسرم سلام کرد, اونقدر خسته و پژمرده بودم که همزمان با جواب سلام پسر, طبق معمول پیراهن و شلوارم را هل دادم روی دسته مبل, داشتم با یک دست پیژامم را بالا می کشیدم و اون یکی دستم رو سر میدادم توی آستین پیراهن راحتی که علی گفت: بابا میخایم بریم سینما, تو میای؟ با بی میلی و با صدای خفه شده در یقه پیراهن راحتی گفتم نه بابا جون من خسته ام با مامانت برو. خانمم همانطور که سرش توی موبایل بود به علی گفت به بابات بگو فیلم رحمان 1400 داره. علی گفت بابا بیا دیگه. توی چهره اش التماس بود. دلم نیومد بگم نه. با اینکه با این حالم تنها چیزی که نمی چسبید سینما بود راضی شدم. دوباره پیژامه و پیراهن خونگی را دراوردم و با لباسهای بیرونی جاشون را عوض کردم. لباس زیرهام رفت روی دسته مبل, لباسای بیرونی را پوشیدم.
جلوی باجه بلیط که رسیدیم حس ششمم گفت این فیلم و این موقع توی تعطیلات عید و 15 دقیقه مونده به شروع سانس بعیده جا باشه. خانمم رفت توی صف بلیط خانمها که خلوت تر بود. از دور شنیدم که ظرفیت تکمیل شده؛ علی اصرار می کرد ساعت 23:30 بگیریم. مادرش هم چونه میزد که دیره, میریم و یه شب دیگه میاییم. خواستم قائله رو بخوابونم. حوصله خونه رفتن نداشتم و اصلا حال اینکه فردا شب دوباره این داستان را تکرار کنیم که دیگه اصلا. یه نگاه به تابلو فیلمهای پردیس سینمایی انداختم. پارادایز, شش مترو نیم, تختی. گفتم شش متر و نیم را بگیر. بلیط فروش گفت اقا الان وسط سانسه. دیگه حوصلم سر رفته بود. گفتم تختی را بگیر. حدس می زدم فیلم خسته کننده ای باشه. دیگه کی باشه که تختی را نشناسه و داستانش را ندونه. بلیط را گرفتیم و رفتیم برای قسمت شیرین برنامه یا بهتر بگم قسمت خوشمزه برنامه: پف فیل و پفک هندی. میدونستم فیلم هیجانی نداره و دیدن فیلمی که از اول آخرش را میدونی نمی تونه برات جذاب باشه برای همین 2 تا لیوان بزرگ پف فیل برای خودم گرفتم. اقلا مشغول میشم تا فیلم تموم بشه. 2 تا پف فیل و 2 تا فیلم هندی 20 هزارتومان!!! معمولا به قیمتها اعتراض نمی کنم ولی امشب باید خودمو یه کم خالی می کردم. به فروشنده گفتم فکر کنم تو بیشتر از سالن درمیاری! با تعجب گفت مگه چقدر درمیارم که با سالن برابری کنه. گفتم از فیلم تختی که بیشتر در میاری!؟ با پوزخند گفت تختی همیشه مظلوم بود.
وقتی وارد سالن کوچک پردیس شدیم علی نق زدن را شروع کرد, بابا این بدترین سالنیه که تا حالا دیدم. راست می کفت منم تا حالا سالن سینما به این کوچکی ندیده بودم. با این حال توی هر ردیف 2 یا سه نفر بیشتر ننشسته بودن, کلا 20 نفر هم نبودیم. واقعا مظلومیت تختی هویدا بود.
فیلم که شروع شد با صحنه های سیاه و سفید و فلاکت مردم جنوب شهر تهران دیگه مطمئن شدم باید به پف فیل خوردن اکتفا کنم. صدای قرچ و قروچ پف فیل و پفک هندی از صدای فیلم بیشتر به گوش می رسید. کم کم فیلم شکل گرفت, احساس کردم از شدت فک زدنها و پفک خوردنا کم شده, وقتی صحنه های جوانمردی تختی و همدلی مردم پخش می شد, وقتی که داستان به آزادگی و وارستگی مصدق می پرداخت, موهای تنم سیخ شده بود. دیگه هیشکی چیزی نمی خورد همه غرق در فیلم شده بودن, وقتی به آرزوهای دختر همبازی بچگیهای تختی که میخواست بره آلمان پزشکی بخونه پرداخته می شد ناخودآگاه اشک تو چشمام حلقه زد.
وسطای فیلم یهو فیلم سیاسی شد, با وجود اینکه عوامل فیلم خیلی خلاصه و کوتاه به جنبه سیاسی زندگی تختی پرداخته بودند و با وجود اینکه آقای طالقانی به نظرم چهره ای دوست داشتنی از جامعه روحانیت سیاسی است نمی دونم چرا حالت تهوع بهم دست داد. خیلی سیاست زده شده زندگیهامون. با لجاجت چند تا پف فیل سق زدم. از عمد با صدا جویدمشون. حالا داشت صحنه های زلزله بوئین زهرا و کمکهای مردمی و میدون داری تختی را نشون می داد و چقدر با شرایط سیل اینروزهای کشور و بی اعتمادی مردم به نهادهای مسئول شباهت داشت. وقتی مادر تختی که انگار خیلی از ازدواج پسرش راضی به نظر نمی اومد براش دعای خیر کرد واقعا بغض کردم.
و باز هم بحث شیرین اختلاس, انگار این مملکت بی اختلاس اموراتش نمی گذره, برادر تختی می گفت میخان تختی را بزنن, زورشون نمیرسه به من تهمت اختلاس زدن, خندم گرفت.
و وقتی که دیدم آدمهایی که نمی تونن نه بگن چقدر مظلومن و وقتی که تختی را خاک می کردن واقعا اشکم ریخت خدارو شکر چراغها خاموش بود و من زود پاک کردم.
موقع برگشتن حالم خیلی بهتر از 2 ساعت پیش بود, خدارو شکر یه توفیق اجباری باعث شد بعد از مدتها یه فیلم خوب ببینم ولی خدایی تختی خیلی مظلومه. الان ما به تختیهای بیشتری نیاز داریم و باید قدرشون را بدونیم تا جوون مرگ نشن.
شاهرخ ملک زاده بافقی, 14/1/98
پاسخ دهید
يكشنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

در حاشیه نمایش نسخه کامل «متری شیش و نیم» در ونیز

این هم سانسور است هم تبعیض در حق تماشاگر ایرانی!

2019-08-11 23:31:41 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف در سینمای ایران و کارواش «برکینگ بد»

2019-05-15 22:29:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۴ فروردين ۱۳۹۸
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

یک مورد سرقت برای رضای خدا

2019-03-24 00:39:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۴ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف چه خطراتی برای سینمای ایران دارد؟

2019-03-15 19:12:56 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «هت تریک» ساخته رامتین لوافی

قماربازِ فاتحِ مغلوب

2019-02-22 00:40:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هشتم و آخر)

بیانیه «هیات اصلی داوران»

2019-02-11 16:31:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هفتم)

چرا سندروم #پایان_باز گریبانگیر جشنواره‌ها شد؟

2019-02-10 12:26:42 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره ششم)

طولانی نساز، شرایط حساس است

2019-02-07 11:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره پنجم)

راهنمای جامع تبدیل به یک منتقد واقعی

2019-02-06 14:35:32 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره چهارم)

منتقدان رحم داشته باشند

2019-02-05 14:26:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره سوم)

صندوق حمایت از کارگردانان بدون فیلمنامه

2019-02-04 11:04:24 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره دوم)

راهنمای جامع سالم‌سازی جشنواره

2019-02-03 11:22:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره یکم)

زد و خوردهای رسانه‌ای با قدرت ادامه دارد

2019-02-02 15:41:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره فیلم دوم مونا زندی حقیقی

زیبا مثل بنفشه آفریقایی

2019-02-02 14:40:36 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«همه می‌دانند» چرا فیلم متوسطی از آب درآمده؟

اصغر فرهادی و مخمصه راز و معما

2018-12-11 03:42:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۹): پل

داستان دو شهر

2018-11-08 10:06:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» و اتهام کپی‌کاری

وقتی از کپی‌کاری حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

2018-11-05 13:34:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وششم

تحریم‌ها اثری نداشت

2018-11-03 09:08:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۵ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وپنجم

احتمال کوچ برنامه نود به شبکه نمایش خانگی

2018-10-27 14:22:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وچهارم

بومی‌سازی کن و اسکار

2018-10-20 15:29:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید