چهارشنبه، ۲۱ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۳:۴۲
محمدصادق شایستهمحمدصادق شایسته

در حاشیه نادیده گرفته شدن بادیگارد

حاتمی‌کیا «حق» دارد، درمیشیان هم داشت!

یک. خیلی ها خوب می‌دانند حاتمی کیا الان چه حس و حالی دارد. حال بدی است. اینکه فیلم قابل قبولی بسازی و آن وقت به شکل عجیبی کار تو را نبینند ناراحت‌کننده است. اصلا همیشه وقتی کارت را تا جایی که می‌توانی درست انجام می‌دهی اما به دلیلی که حاصل مسائل فرامتنی است نادیده گرفته می‌شوی حال بدی تجربه می‌کنی. فرقی هم نمی‌کندٰ کدام طرفی باشی، اصلا طرفی باشی یا نه. این حال بد فراجناحی است! این بار قرعه به نام «بادیگارد» و حاتمی کیا افتاده است. همان‌طور که دو سال پیش به نام «عصبانی نیستم» و درمیشیان افتاده بود.

دو. برخی دوستان که سال هاست به آن‌ها می‌گوییم تصمیم‌گیری‌های غیرسینمایی و نگاه‌های سیاسی به فیلم‌ها  و سازندگان‌شان بزرگترین آفت سینمای ایران است. همان‌ها که معمولا گوش نمی‌کنند حالا در موقعیتی قرار گرفته‌اند که قطعا به خوبی حال بد یک فیلمساز - شاید همفکرشان-  را از دیده نشدن فیلم‌اش درک می‌کنند. همان نگاهی که خودشان به فیلم‌ها داشته اند این‌بار گریبان فیلمی را گرفته که فارغ از نگاه های غیرسینمایی و با همه ضعف‌هایی که دارد جزو انتخاب‌های معقول اکثریت منتقدان و حتی مخاطبان جشنواره امسال بوده و این بی توجهی - که شاید عامدانه هم باشد- بی شک برای برخی بسیار آزاردهنده است. حال بدی است، به آن‌ها حق می‌دهیم، همان طور که به بسیاری از فیلم ها و فیلم‌سازانی که پیشتر قربانی همین نگاه شده‌اند هم حق داده‌ایم.

سه. «بادیگارد» فیلم شاهکاری نیست، اگر جشنواره‌ای بود که ده فیلم همچون «آژانس شیشه‌ای»، «اجاره نشین ها» و «درباره الی...» داشت «بادیگارد» اصلا دیده نمی‌شد. همان‌طور که «عصبانی نیستم» هم شاهکار نبود و احتمالا در رقابت با فیلم‌هایی مثل «مادر» و «سگ کشی» و «پرده آخر» هرگز دیده نمی‌شد. اما زمانی که این فیلم ها در معیار با برخی آثار پیرامون خود -تنها از نظر سینمایی- سنجیده می‌شوند می‌توان آن‌ها را فیلم‌های مورد توجهی دانست. اینجاست که به عنوان فیلمساز، بازیگر یا هر عنوان دیگر، وقتی در میان همان فیلم‌ها باز هم به دلایل فرا متنی مورد بی‌مهری قرار می‌گیری بی انگیزه و دلسرد می‌شوی، شاید هم سرخورده و انتقام‌جو و گاهی حتی بدتر، سفارشی‌ساز و سفارشی‌گو. دست آخر هر کدام هم شوی قطعا به دو چیز ضرر اساسی می‌رسد «ذات سینما» و «مخاطب». بله، این اتفاق امروز برای حاتمی‌کیا افتاده ولی پیش از او برای خیلی‌های دیگر رخ داده بود!

چهار. قطعا یکی مثل حاتمی‌کیا می تواند فیلم بد بسازد، درمیشیان هم به همین شکل، اما مشکل آن جاست که حتی وقتی کارشان را درست انجام می‌دهند هم هر دو قربانی نگاه‌ مغرضانه و غیر منصفانه‌ای می‌شوند که رد و نشانی از «هنر» سینما در آن پیدا نمی‌کنید. قربانی شدن هم که دیگر این ور و آن‌ور ماجرا ندارد.

پنج. اینکه سینما در ایران بیشتر با چشم های غیر سینمایی دیده می‌شود درد بزرگی است. اینکه سینماگران خودشان هم سینما را وارد مسائلی غیرسینمایی می کنند دردی بزرگ‌تر. سینمای ایران سال‌هاست درگیر افراط و تفریط و غرض است. گاهی یکی را با دلایل نادرست و منفعت طلبانه آنقدر بالا می‌بریم که پایین آوردنش امکان پذیر نیست و گاهی از یکی چون شبیه ما نیست و مثل ما فکر نمی‌کند خوشمان نمی آید پس حتی بهترین استعداد را هم داشته باشد سنگ جلوی پای‌اش می اندازیم و کمر به نابودی او در حرفه و هنرش می بندیم. گاهی منفعت خودمان چیزی را طلب کند پشت آن می‌ایستیم و وقتی دیگر چون منفعتمان به خطر افتاده مقابل‌اش قرار می گیریم.

شش. سینمای ایران مدت‌هاست از عدم تعادل در رفتارها و اظهار نظرها و تصمیم‌گیری‌ها خصوصا در عرصه‌های مهم تصمیم‌گیری رنج می‌برد. این عدم تعادل و انتخاب های اشتباه، سوتفاهم می‌آفریند، سوتفاهم نتیجه‌اش قضاوت نادرست می‌شود و قضاوت نادرست اولین لازمه به وجود آمدن اختلاف و دشمنی. در این بین عده‌ای هم که نان‌شان از دشمنی‌ تامین می‌شود نه از هم‌دلی ، آتش بیار معرکه هستند و سود خود را می برند. گاهی حتی دیده شده کسانی که سود خود را جای دیگری طلب می‌کنند سینما را به واسطه ذات جذاب و مخاطب پسندش تریبون خود کرده اند و یا حتی آتش به جانش انداخته اند. در نتیجه سینمای ایران مدام به حاشیه می‌رود. از این یکی به آن یکی. یک بار آن طرفی‌ها حاشیه می سازند یک بار این طرفی‌ها. یک بار هم که همه دست به هم می‌دهند.

هفت. در سینمای ایران کم نیستند منتقد و فیلمساز و رسانه‌ و مدیری که حاشیه در سینما را بیشتر از متن آن دوست دارند و در نتیجه منفعت طلبانه یا مغرضانه و یا شاید هم از سر بی سوادی و در جای درستی نبودن ناآگانه برخورد می‌کنند. بخش مهمی از متن سینما که می‌شود جذب مخاطب، ساختن فیلم خوب، اطلاع رسانی درست، تصمیم گیری‌های منصفانه، دوری از سیاست، فراهم کردن فرصت بیشتر برای دیده شدن فیلم ها و دادن شادی، سرگرمی، هیجان و تفکر به مخاطب از طریق سینما مغفول می ماند. حالا وقتی کسی به متن فکر نمی‌کند آن وقت بی‌انگیزگی و انفعال و وجود آدم‌های اشتباهی زیاد می‌شود و نتیجه‌اش...خب روند سینمای ایران در سال های گذشته را ببنید، اظهر من الشمس است!

هشت. کاش سینمای ایران و آدم‌های مرتبط با آن به اندازه‌ای از بلوغ فکری در همه زمینه‌ها برسد که نه حاتمی کیای سرخورده داشته باشیم و نه درمیشیان بی انگیزه. شاید خیلی‌ها بگویند در همه جای دنیا سلیقه و سیاست در سینما تاثیر شگرفی دارد، بگویند اسکار سیاسی است، کن و برلین سیاسی است، همه جایزه های سینمایی دنیا سیاسی است. اصلا باشد قبول. اما خب ما مدعی هستیم در جایی زندگی می‌کنیم که می‌گویند آخر ماجرا هر کسی را در قبر خودش می‌گذارند!

2016-02-10 13:42:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
نظرات شما: (۱)
من 22 بهمن 1394 - ساعت: 12:45
باديگارد اثري شعارزده و خنثي ست، اونايي كه ميگن خوبه مرعوبه تكنيكش شدن كه تازه به نسبت چ براي كارگردان پسرفته
پاسخ دهید
پنجشنبه ۲۸ دی ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۵): ۲۴

در یک شب اتفاق افتاد

2018-01-18 16:36:53 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۳ دی ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهل‌وچهارم

قرعه‌کشی سانس جشنواره با جوایز ارزنده

2018-01-13 10:10:58 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۶ دی ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهل‌وسوم

پیشنهاد بهینه‌سازی فرش قرمز

2018-01-06 12:50:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۹ دی ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهل‌ودوم

در جست‌وجوی اخبار تازه

2017-12-30 16:12:25 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲ دی ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهل‌ویکم

اول قرار بود بیایند عاشقان

2017-12-23 12:45:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۵ آذر ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهلم

مقطع حساس و بدون شرح کنونی

2017-12-16 17:45:36 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۲ آذر ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۴): پاپ جوان

آلیس در سرزمین عجایب!

2017-12-13 17:05:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۸ آذر ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌ونهم

هشدار: هنرمندان عزیز شما را بلاک می‌کنند

2017-12-09 13:01:33 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۶ آذر ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (23): دشمنی

بازی‌های خطرناک

2017-12-07 13:44:54 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۱ آذر ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌وهشتم

ادامه بی‌خبری از سرنوشت کیارستمی

2017-12-02 12:21:53 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۸ آذر ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۲): چیزهای عجیب‌تر

عجیب‌تر از علم

2017-11-29 15:13:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۴ آذر ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌وهفتم

فراخوان پذیرش واقعیات

2017-11-25 14:05:14 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۹ آبان ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌وششم

اتهام جدید مرحوم کیارستمی + عکس

2017-11-20 13:02:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۵ آبان ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۱): هانیبال

این میل مبهم هوس

2017-11-16 11:58:20 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۱ آبان ۱۳۹۶
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره‌ی «شکارچی ذهن» سریال تازه دیوید فینچر

این مهم نیست که قاتل چه می‌کند، این مهم است که چطور فکر می‌کند

2017-11-12 07:39:39 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۰ آبان ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌وپنجم

افزایش درآمدهای غیرنفتی با صدور بدل

2017-11-11 13:23:00 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۰): مردگان متحرک

زمین انسان‌ها

2017-11-08 15:47:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ آبان ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌وچهارم

جمع‌آوری بساط رسانه از جشنواره‌ها

2017-11-04 13:59:44 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۰ آبان ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۱۹): حکایت ندیمه

پرسونا

2017-11-01 16:17:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۶ آبان ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌وسوم

تلاش برای یادآوری صداوسیما به مخاطبان

2017-10-28 13:57:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید