چهارشنبه، ۲۱ بهمن ۱۳۹۴ - ۱۳:۴۲
محمدصادق شایستهمحمدصادق شایسته

در حاشیه نادیده گرفته شدن بادیگارد

حاتمی‌کیا «حق» دارد، درمیشیان هم داشت!

یک. خیلی ها خوب می‌دانند حاتمی کیا الان چه حس و حالی دارد. حال بدی است. اینکه فیلم قابل قبولی بسازی و آن وقت به شکل عجیبی کار تو را نبینند ناراحت‌کننده است. اصلا همیشه وقتی کارت را تا جایی که می‌توانی درست انجام می‌دهی اما به دلیلی که حاصل مسائل فرامتنی است نادیده گرفته می‌شوی حال بدی تجربه می‌کنی. فرقی هم نمی‌کندٰ کدام طرفی باشی، اصلا طرفی باشی یا نه. این حال بد فراجناحی است! این بار قرعه به نام «بادیگارد» و حاتمی کیا افتاده است. همان‌طور که دو سال پیش به نام «عصبانی نیستم» و درمیشیان افتاده بود.

دو. برخی دوستان که سال هاست به آن‌ها می‌گوییم تصمیم‌گیری‌های غیرسینمایی و نگاه‌های سیاسی به فیلم‌ها  و سازندگان‌شان بزرگترین آفت سینمای ایران است. همان‌ها که معمولا گوش نمی‌کنند حالا در موقعیتی قرار گرفته‌اند که قطعا به خوبی حال بد یک فیلمساز - شاید همفکرشان-  را از دیده نشدن فیلم‌اش درک می‌کنند. همان نگاهی که خودشان به فیلم‌ها داشته اند این‌بار گریبان فیلمی را گرفته که فارغ از نگاه های غیرسینمایی و با همه ضعف‌هایی که دارد جزو انتخاب‌های معقول اکثریت منتقدان و حتی مخاطبان جشنواره امسال بوده و این بی توجهی - که شاید عامدانه هم باشد- بی شک برای برخی بسیار آزاردهنده است. حال بدی است، به آن‌ها حق می‌دهیم، همان طور که به بسیاری از فیلم ها و فیلم‌سازانی که پیشتر قربانی همین نگاه شده‌اند هم حق داده‌ایم.

سه. «بادیگارد» فیلم شاهکاری نیست، اگر جشنواره‌ای بود که ده فیلم همچون «آژانس شیشه‌ای»، «اجاره نشین ها» و «درباره الی...» داشت «بادیگارد» اصلا دیده نمی‌شد. همان‌طور که «عصبانی نیستم» هم شاهکار نبود و احتمالا در رقابت با فیلم‌هایی مثل «مادر» و «سگ کشی» و «پرده آخر» هرگز دیده نمی‌شد. اما زمانی که این فیلم ها در معیار با برخی آثار پیرامون خود -تنها از نظر سینمایی- سنجیده می‌شوند می‌توان آن‌ها را فیلم‌های مورد توجهی دانست. اینجاست که به عنوان فیلمساز، بازیگر یا هر عنوان دیگر، وقتی در میان همان فیلم‌ها باز هم به دلایل فرا متنی مورد بی‌مهری قرار می‌گیری بی انگیزه و دلسرد می‌شوی، شاید هم سرخورده و انتقام‌جو و گاهی حتی بدتر، سفارشی‌ساز و سفارشی‌گو. دست آخر هر کدام هم شوی قطعا به دو چیز ضرر اساسی می‌رسد «ذات سینما» و «مخاطب». بله، این اتفاق امروز برای حاتمی‌کیا افتاده ولی پیش از او برای خیلی‌های دیگر رخ داده بود!

چهار. قطعا یکی مثل حاتمی‌کیا می تواند فیلم بد بسازد، درمیشیان هم به همین شکل، اما مشکل آن جاست که حتی وقتی کارشان را درست انجام می‌دهند هم هر دو قربانی نگاه‌ مغرضانه و غیر منصفانه‌ای می‌شوند که رد و نشانی از «هنر» سینما در آن پیدا نمی‌کنید. قربانی شدن هم که دیگر این ور و آن‌ور ماجرا ندارد.

پنج. اینکه سینما در ایران بیشتر با چشم های غیر سینمایی دیده می‌شود درد بزرگی است. اینکه سینماگران خودشان هم سینما را وارد مسائلی غیرسینمایی می کنند دردی بزرگ‌تر. سینمای ایران سال‌هاست درگیر افراط و تفریط و غرض است. گاهی یکی را با دلایل نادرست و منفعت طلبانه آنقدر بالا می‌بریم که پایین آوردنش امکان پذیر نیست و گاهی از یکی چون شبیه ما نیست و مثل ما فکر نمی‌کند خوشمان نمی آید پس حتی بهترین استعداد را هم داشته باشد سنگ جلوی پای‌اش می اندازیم و کمر به نابودی او در حرفه و هنرش می بندیم. گاهی منفعت خودمان چیزی را طلب کند پشت آن می‌ایستیم و وقتی دیگر چون منفعتمان به خطر افتاده مقابل‌اش قرار می گیریم.

شش. سینمای ایران مدت‌هاست از عدم تعادل در رفتارها و اظهار نظرها و تصمیم‌گیری‌ها خصوصا در عرصه‌های مهم تصمیم‌گیری رنج می‌برد. این عدم تعادل و انتخاب های اشتباه، سوتفاهم می‌آفریند، سوتفاهم نتیجه‌اش قضاوت نادرست می‌شود و قضاوت نادرست اولین لازمه به وجود آمدن اختلاف و دشمنی. در این بین عده‌ای هم که نان‌شان از دشمنی‌ تامین می‌شود نه از هم‌دلی ، آتش بیار معرکه هستند و سود خود را می برند. گاهی حتی دیده شده کسانی که سود خود را جای دیگری طلب می‌کنند سینما را به واسطه ذات جذاب و مخاطب پسندش تریبون خود کرده اند و یا حتی آتش به جانش انداخته اند. در نتیجه سینمای ایران مدام به حاشیه می‌رود. از این یکی به آن یکی. یک بار آن طرفی‌ها حاشیه می سازند یک بار این طرفی‌ها. یک بار هم که همه دست به هم می‌دهند.

هفت. در سینمای ایران کم نیستند منتقد و فیلمساز و رسانه‌ و مدیری که حاشیه در سینما را بیشتر از متن آن دوست دارند و در نتیجه منفعت طلبانه یا مغرضانه و یا شاید هم از سر بی سوادی و در جای درستی نبودن ناآگانه برخورد می‌کنند. بخش مهمی از متن سینما که می‌شود جذب مخاطب، ساختن فیلم خوب، اطلاع رسانی درست، تصمیم گیری‌های منصفانه، دوری از سیاست، فراهم کردن فرصت بیشتر برای دیده شدن فیلم ها و دادن شادی، سرگرمی، هیجان و تفکر به مخاطب از طریق سینما مغفول می ماند. حالا وقتی کسی به متن فکر نمی‌کند آن وقت بی‌انگیزگی و انفعال و وجود آدم‌های اشتباهی زیاد می‌شود و نتیجه‌اش...خب روند سینمای ایران در سال های گذشته را ببنید، اظهر من الشمس است!

هشت. کاش سینمای ایران و آدم‌های مرتبط با آن به اندازه‌ای از بلوغ فکری در همه زمینه‌ها برسد که نه حاتمی کیای سرخورده داشته باشیم و نه درمیشیان بی انگیزه. شاید خیلی‌ها بگویند در همه جای دنیا سلیقه و سیاست در سینما تاثیر شگرفی دارد، بگویند اسکار سیاسی است، کن و برلین سیاسی است، همه جایزه های سینمایی دنیا سیاسی است. اصلا باشد قبول. اما خب ما مدعی هستیم در جایی زندگی می‌کنیم که می‌گویند آخر ماجرا هر کسی را در قبر خودش می‌گذارند!

2016-02-10 13:42:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
نظرات شما: (۱)
من 22 بهمن 1394 - ساعت: 12:45
باديگارد اثري شعارزده و خنثي ست، اونايي كه ميگن خوبه مرعوبه تكنيكش شدن كه تازه به نسبت چ براي كارگردان پسرفته
پاسخ دهید
شنبه ۳۱ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیستم

سرمایه‌گذار زودبازده نیازمندیم

2017-07-22 13:29:33 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۸ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۸): بازی تاج و تخت

جنگ دنیاها

2017-07-19 12:21:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۷ تير ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

انتقاد از تضعیف جایگاه فیلم‌های جدی + وعده سختگیری بیشتر

دلواپسی‌های متناقض داروغه سینما

2017-07-18 20:50:08 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره نوزدهم

نظارت، برای تو قشنگه پشت شیشه

2017-07-15 12:47:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۱ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (7): دانتون ابی

جذابیت آشکار بورژوازی

2017-07-12 06:14:13 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۸ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره هجدهم

تایید قصور پزشکی [فرانسه] موجود است!

2017-07-09 10:28:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۵ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۶): تئوری بیگ‌بنگ

همسایه‌های ناجور

2017-07-06 06:37:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۲ تير ۱۳۹۶
کریم نیکونظرکریم نیکونظر

درباره‌ «رگ خواب» حمید نعمت‌الله

میعاد در لجن!

2017-07-03 07:22:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۱ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره هفدهم

کلاه‌قرمزی به مرز هشدار رسید!

2017-07-02 13:46:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۷ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۵): بی‌زمان

در جست‌وجوی زمان و مکان و مشاهیر از دست‌رفته

2017-06-28 12:38:24 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره شانزدهم

ورشکسته به تفسیر!

2017-06-24 13:36:44 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱ تير ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

به یاد عباس کیارستمی در سالروز تولدش

فناناپذیرها هم می‌روند

2017-06-22 17:55:30 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۴): ۱۳ دلیل برای...

راه رفتن مرد مرده

2017-06-21 13:33:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره پانزدهم

تو فقط افشا کن بهناز!

2017-06-17 08:40:50 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳): دروغ‌های بزرگ کوچک

دنیای دیوانه‌ی دیوانه‌ی دیوانه

2017-06-14 13:00:43 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهاردهم

حقیقت فقط نزد صداوسیما «می‌باشد»

2017-06-10 13:52:51 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲): «نیک»

دنیای قشنگ نو!

2017-06-07 11:52:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سیزدهم

احتمال تکذیب درگذشت کیارستمی

2017-06-03 11:08:41 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (1): «آمریکایی‌ها»

نشانی از شر

2017-06-01 06:21:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره دوازدهم

فروش ویژه مرغ و برنج و مجوز

2017-05-27 13:45:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید