دوشنبه، ۹ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۴:۴۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

مسابقه‌ها چطور شبکه‌های تلویزیونی ما را تسخیر کردند

از سرگرمی تا سانسور

اگر مثل نگارنده در میان دید و بازدید عید برای فرار از حرف‌های تکراری و بحث‌های بی‌نتیجه سیاسی چاره‌ای جز سرگرم‌کردن خودتان با شبکه‌های تلویزیونی داخلی نداشته‌اید، حتما متوجه شده‌اید که مسابقه‌ها به شکل فزاینده و بیمارگونه‌ای به مهم‌ترین تولیدات کنداکتور بی‌‌رمق این شبکه‌ها تبدیل شده‌اند. بیایید این اسامی را با هم مرور کنیم: دستپخت (شبکه یک)، ثانیه‌ها و دستپخت‌های خودمانی (شبکه دو)، مهمان ما باشید و آقای گزارشگر (شبکه سه)، نشان امید (شبکه پنج)، قند پهلو (شبکه آموزش) و هوش برتر و شب کوک (شبکه نسیم) و ... . کار به جایی رسیده که تقریبا در هر ساعتی از شبانه‌روز سراغ شبکه‌های داخلی برویم  در معرض یکی از این مسابقه‌ها قرار می‌گیریم؛‌ به‌خصوص در تایم‌‌های پرمخاطب که مسابقه‌ها یکی از بعد دیگری آنتن شبکه‌ها را پر می‌کنند و با ایده‌هایی اغلب تکراری و تاریخ‌مصرف گذشته به گدایی بیننده مشغول می‌شوند. باید پذیرفت تلویزیون در نوروزی که خودش را از نعمت کلاه‌قرمزی محروم کرد و سریال‌هایش هم درصدی از محبوبیت پایتخت را کسب نکردند ایده‌ای نداشت جز تولید همین مسابقه‌ها با اشکال مختلف.

بی‌پولی این سازمان عریض و طویل باعث شده برای پرکردن آنتن به راحت‌ترین روش ممکن روی بیاورد و با تولید این مسابقه‌های پرتعداد به سمتی برود که بی‌اعتمادی و ریزش مخاطب کمترین تأثیرش است. مسابقه‌ها راحت‌ترین گزینه برای جذب اسپانسرند و تهیه‌کننده‌ها بی‌هیچ دردسری می‌توانند محصول سرمایه‌گذار را، چه یک پخچال ساید‌بای‌ساید باشد و چه یک سرویس موبایلی، در برنامه بگنجانند. اسپانسرها هم خوشحال از این سرمایه‌گذاری مطمئن می‌توانند لوگوی‌شان را در بهترین جای دکور قرار بدهند و به برنده‌ها یکی از محصولات خود را اهدا کنند و یا حداقل سکه‌ای به آنها ببخشند. از طرف دیگر این جور برنامه‌سازی نسبت به سریال‌سازی به شدت ارزان‌تر از کار درمی‌آید و معمولا با یک دکور و مجری ثابت و چند طراح سئوال و داور همه چیزش جور می‌شود. به جای بازیگر سریال‌ها با دستمزد‌های بالا هم می‌شود از شرکت‌کننده‌هایی استفاده کرد که بعضی‌هایشان حتی حاضرند برای حضور در این جور برنامه‌ها پول بدهند و شاید خواهش و تمنا بکنند.

اما مهم‌تر از انگیزه‌های مالی و تأثیر مخرب این مدل برنامه‌سازی بر رواج شهوت رقابت در جامعه، نباید فراموش کرد که مسابقه‌های تلویزیونی راحت‌ترین راهکار برای فرار از فشارها و دشوارهایی است که تولید برنامه‌های جدی در صدا و سیما به همراه دارد؛ همینطور روشی موثر برای تولید برنامه‌هایی خنثی که نیاز به ممیزی و سانسور زیادی ندارند و با کمترین دردسر پخش می‌شوند. فراموش نکنیم با سازمانی مواجهیم که سریال پرهزینه‌ای مثل «معمای شاه» را به دلیل اعتراض‌ها و اشتباهات تاریخی بعد از پخش گرفتار اصلاح کرده و از خیر پخش سریال پرهزینه‌ دیگری مثل «سرزمین کهن» هم گذشته است. در چنین فضایی که تلویزیون حتی نمی‌تواند از یک سیاست واحد پیروی کند و پشت آن بایستد و در فضایی که مدیران ممکن است با اندک فشاری پشت هم را خالی کنند، چه راهی بهتر از روی آوردن به برنامه‌هایی که بعضی‌هایشان یا به اندازه جدول‌حل‌کردن کاری عبث جلوه می‌کنند و یا از خلق هیجانی کاذب و زورکی فراتر نمی‌روند؟ برنامه‌های که البته نه حساسیتی ایجاد می‌کنند و نه دردسر مالی و مدیریتی پیش می‌آورند. مسابقه‌های تلویزیونی با فرم جذاب و ایده‌هایی خلاقانه می‌توانند همیشه به برنامه‌‌هایی پرمخاطب و ماندگار تبدیل بشوند. اما نه وقتی مثل حالا بخواهند نقش برگ برنده همه شبکه‌های تلویزیونی را بازی کنند، جور فقدان برنامه‌های جدی و رویکردهای به‌روز و نزدیک به جامعه را بکشند و مهم‌تر اینکه به سانسور غیرمستقیم در مرحله تولید دامن بزنند. و نه وقتی مدیران صدا و سیما شعارهای خودشان را برای تخصصی‌کردن شبکه‌ها فراموش ‌کنند و به جای پربارکردن برنامه‌های سرگرم‌کننده شبکه نسیم، سیاست‌های شبکه‌های دیگر را به آن نزدیک می‌کنند. و نه وقتی با فرار از برنامه‌هایی که تولیدشان می‌تواند برای سازنده و سازمان یک چالش جذاب باشد و پخششان برای مخاطب به یک تجربه منحصر به فرد تبدیل بشود، به سراغ ایده‌هایی بروند که یا مثل «شب‌کوک» به پارودی مسابقه «استیج» شبکه من و تو تبدیل شود و یا مثل «ثانیه‌ها» سطح پایین دانش عمومی شرکت‌کنندگانش را به تمسخر بگیرد.

2016-03-28 14:44:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
نظرات شما: (۱)
فهیمه 13 فروردين 1395 - ساعت: 17:39
احتمالا اهل تلویزیون نیستید که معتقدید شب کوک پارودی مسابقه استیجه.چون این دومین سالیه که شب کوک در حال پخشه.در ضمن پخش این سری شبکوک هم از مهرماه شروع شده بود و تا اول محرم ادامه داشت.و مراحل بعدی کار تقریبا با استیج همزمان شد. در ضمن هیچ شباهت خاصی هم با استیج نداره.
کما اینکه ایده استیج هم بکر نبوده و معمولا برنامه های استعدادیابی در همه جای دنیا شبیه به هم هستند.به جای زدن عینک بدبینی میتوانید به شب کوک نگاه کنید و امیدوار باشید جوانان ما برای خواننده شدن کمتر به کشورهای اطراف خواهند رفت.میتوان از اجرای سرخوش باربد بابایی تعریف کرد و از داوریهای کمتر بحث انگیز آن صحبت کرد.فقط حیف که همه منتقدین همسو با امثال کیهان به نقد این برنامه پرداخته اند.
پاسخ دهید
يكشنبه ۳ بهمن ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره چهل‌وسوم

استقبال پرشور اقشار مختلف از تماشای حادثه #پلاسکو

2017-01-22 12:14:38 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره چهل‌ودوم

جدول اکران گروه «هنر و توقیف» اعلام شد

2017-01-14 12:19:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

هفت نکته در حاشیه انتخاب فیلم‌های جشنواره فجر

به شکل کاملا تصادفی!

2017-01-08 08:19:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره چهل‌ویکم

تغییرات سینمای پسابرجام در دوران #ترامپ

2017-01-07 07:46:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

به بهانه حذف 45 درصد از متقاضیان کارت رسانه جشنواره فجر

«شفاف‌سازی» به شیوه شتر گاو پلنگ

2017-01-01 16:08:29 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره چهلم

حضور مشکوک #فرهادی در گورستان شهریار

2016-12-31 14:41:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۴ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ونهم

ادامه‌ #یلدا در اینستاگرام و تلویزیون

2016-12-24 10:15:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱ دی ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«مجری‌های پروازی» و محفل سرد تلویزیون

2016-12-21 13:45:15 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۸ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وهشتم

شکایت پزشکان ایران و فرانسه از خانواده #کیارستمی

2016-12-18 13:03:25 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وهفتم

یعنی #فراستی زیاد دارد؟

2016-12-10 10:00:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وششم

چراغ‌ها رو روشن کن، هوا هوای هنده!

2016-12-03 11:09:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۶ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی و پنجم

خواستگاری از بازیگر دلخواه، فقط ۳۰۰هزار تومان

2016-11-26 12:09:43 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وچهارم

کشف و ضبط دو فقره عشق در یک کلانتری

2016-11-21 10:42:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱ آذر ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

محسن تنابنده، از منادی اخلاق تا پاسخ‌گوی خشمگین

ادب مرد به ز شهرت اوست!

2016-11-21 03:37:58 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وسوم

مردی که جمع‌آوری می‌کرد، رفته است؟

2016-11-12 14:46:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ودوم

اصرار شبکه جم بر نابودی سینما و برندهای ایرانی

2016-11-05 13:10:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۸ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ویکم

گلم، پوست شما سرمایه سینماست!

2016-10-29 12:20:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ام

انتشار عجیب نامه‌های فروغ و وزرای مستعفی

2016-10-22 11:04:15 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۵
پدرام رضایی‌زادهپدرام رضایی‌زاده

توصیه‌ای به برخی پزشکان صاحب تریبون رسمی

می‌شود لطفاً ساکت باشی؟

2016-10-16 10:43:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره بیست‌ونهم

تهدید نظام‌پزشکی #فرانسه مبتنی بر شکایت از خانواده #کیارستمی

2016-10-15 12:43:53 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید