سه شنبه، ۳۱ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

چرا باید قدر 50 كیلو آلبالو را بدانیم

صفت‌های بی‌حساب و كتاب

از حجم انتقاد‌هایی كه این روزها در فضای مجازی علیه «50 كیلو آلبالو» به راه افتاده متعجم. این انتقاد‌ها كه با افزایش فروش فیلم شدت گرفته هم فیلم را نشانه رفته و سازنده‌‌اش را. عده‌ای از شباهت فیلم به فیلمفارسی‌های تاریخ ‌مصرف‌ گذشته نوشته‌اند و عده‌ای دیگر شوخی‌هایش را بی‌مزه و ساختارش را شلخته خوانده‌اند. بعضی‌ها حرف‌های مانی حقیقی در ادای دین به كمدی‌های دهه سی میلادی را مورد تمسخر قرار داده‌اند و بعضی دیگر از اینكه سازنده‌‌اش فیلمی متفاوت با «پذایرایی ساده» و «اژدها وارد می‌شود» ساخته  عصبانی‌ شده‌اند. عده‌ای از دوستان حتی تا جایی پیش رفته‌اند كه از الفاظی مثل متعفن و گندیده برای توصیف حال و هوای فیلم استفاده كرده‌اند و آن را یكی از بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران دانسته‌اند. «50 كیلو آلبالو» فقط یكی از كمدی‌هایی است كه در دو سه سال اخیر به جمع فیلم‌های پرفروشِ سال اضافه شده و مخاطبان زیادی را به سالن‌ها كشانده. اما تا الان بیشتر از همه آن‌ها مورد حمله یا هجمه قرار گرفته. اغلب كسانی كه نظرات منفی و تند خود را درباره این فیلم در شبكه‌های اجتماعی و گروه‌های تلگرامی منتشر می‌كنند این چنین حساسیتی را نه نسبت به «ایران‌برگر» و «گینس» و «نهنگ عنبر» نشان داده‌اند و نه نسبت به كمدی پرفروش‌تری مثل «من سالوادور نیستم».

به‌تبع حرفه‌ام هر ماه با منتقدان و صاحب‌نظران سینمایی زیادی در ارتباطم و می‌دانم كه رابطه تعداد زیادی از آن‌ها با فیلم‌های كمدی خوب نیست و معمولا ترجیح می‌دهند وقت خود را برای تماشای این فیلم‌ها تلف نكنند. بعضی‌ها حتی تماشای فیلم‌هایی مثل «گینس» یا «من سالوادور نیستم» را دور از شأن خود می‌دانند و به‌هیچ‌وجه حاضر نمی‌شوند برای نوشتن نقد یا ریویو درباره این جور فیلم‌ها وقت بگذارنند. می‌شود حدس زد عده‌ای از آن‌ها به دلیل كنجكاوی‌هایی كه در مورد فیلم مانی حقیقی وجود داشته بعد از مدت‌ها برای یك كمدی پرفروش بلیت خریده‌اند و به ثبت اظهار نظرهایی پرداخته‌اند كه بی‌توجهی به جریان‌شناسی فیلم‌های كمدی این چند سال وجه مشترك همه‌شان است. «50 كیلو آلبالو» فیلم درخشانی نیست و می‌شود ایراداتی به آن وارد كرد؛ هم در نحوه شخصیت‌پردازی و هم در استفاده از شوخی‌هایی كه گاهی انسجام فیلم را مختل می‌كنند. اما چرا بعضی‌ها حواسش نیست كه فیلم مانی حقیقی تقریبا از همه كمدی‌های كم‌ارزش سینمای ایران اثر بهتری از كار درآمده و برعكس آنها ویژگی‌هایش به كاستی‌هایش می‌چربد؟ هم از بستر داستانی‌اش استفاده مناسب‌تری می‌بَرد و هم ایده‌های به‌روز‌تری را در خودش گنجانده است. قصه‌پردازی سینمایی را با آیتم‌سازی تلویزیونی اشتباه نگرفته و تمام بار خود را بر دوش یك كمدین امتحان‌پس‌داده اما كم‌رمق سوار نكرده. مهم‌تر اینكه از حفظ ریتم كه یكی از مهم‌ترین اصول كمدی‌سازی است غافل نشده و توانسته به‌لطف شخصیت‌های متعدد و لوكیشن‌های متنوع و موسیقی متنِ بامزه، انرژی لازم برای مشتاق‌ نگه داشتن تماشاگر را نسبتا تا انتهای فیلم حفظ كند؛ فیلمی كه البته با یك فیلمنامه حساب‌شده‌‌تر به‌خصوص با شخصیت‌پردازی بهتر بسیاری از كاستی‌هایش كمرنگ می‌شد و راحت‌تر می‌شد از آن دفاع كرد.

مطمئناً اگر «50 كیلو آلبالو» را كسی غیر از مانی حقیقی ساخته بود این همه حساسیت در موردش پیش نمی‌آمد و قضاوت‌‌ها به جای تمركز بر گفته‌ها و سابقه فیلسازی حقیقی، بیشتر متوجه خودِ فیلم می‌شد. در اینجا اما طبق یك سنت ریشه‌دار فیلمسازها مهم‌تر از فیلم‌ها جلوه‌ می‌كنند و در ارزیابی آثار نقش تعیین‌كننده‌ای دارند. با این حال اگر كسانی كه این روزها به جمع مخالفان دو‌آتشه «50 كیلو آلبالو» در فضای مجازی و مكتوب پیوسته‌اند در مورد دیگر كمدی‌های پرفروش‌ این سال‌ها هم این‌قدر نكته‌سنج و حساس بودند شاید از دوز عصبانیتشان كاسته می‌شد و واكنش‌هایشان به سمت تعادل متمایل می‌شد. شاید حتی خوشحال می‌شدند كه به جای كمدی‌های پیش‌پاافتاده و معلوم‌الحال با فیلمی طرفند كه حداقل سلیقه تماشاگرش را مضمحل‌تر نمی‌كند و برای خنداندنِ او به دستاویزهایی مثل باد معده و شكم متوسل نمی‌شود. در مواجهه با چنین فیلمی می‌شود نقد منفی نوشت و ایراداتش را فهرست كرد. اما زیرسوال بردن كلیتش آن‌هم با چنین تعبیرها و الفاظی نه مانی حقیقی را متوجه اشتباهات فیلم می‌كند و نه تماشاگری كه برای تماشای آن بلیت خریده را به آگاهی می‌رساند. اگر صفت‌هایی مثل مبتذل و فاسد و متعفن را نثار چنین فیلمی كنیم، در مورد فیلم‌هایی كه كیفیت به‌مراتب پایین‌تری دارند و به جای ایده‌پردازی و جسارت با فرصت‌طلبی و ابتذال كار خود را پیش می‌برند از چه تعبیرهایی استفاده می‌كنیم؟ اگر كمدی‌هایی كه سازندگانشان به اندازه مانی حقیقی كنجكاوی‌برانگیز نبوده‌‌اند را می‌دیدیم باز هم حاضر می‌شدیم «50 كیلو آلبالو» را تا این حد زیر سئوال ببریم و نامش را كنار بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های سینمای ایران بدهیم؟

2016-04-19 14:24:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«شنای پروانه»، سینمای اجتماعی و تصویر جعلی طبقه فرودست

سیرک عجایب

2020-02-13 16:48:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «خون شد» فیلم جدید مسعود کیمیایی

چاقو در آب

2020-02-12 12:38:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

در حاشیه نمایش نسخه کامل «متری شیش و نیم» در ونیز

این هم سانسور است هم تبعیض در حق تماشاگر ایرانی!

2019-08-11 23:31:41 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف در سینمای ایران و کارواش «برکینگ بد»

2019-05-15 22:29:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۴ فروردين ۱۳۹۸
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

یک مورد سرقت برای رضای خدا

2019-03-24 00:39:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۴ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف چه خطراتی برای سینمای ایران دارد؟

2019-03-15 19:12:56 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «هت تریک» ساخته رامتین لوافی

قماربازِ فاتحِ مغلوب

2019-02-22 00:40:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هشتم و آخر)

بیانیه «هیات اصلی داوران»

2019-02-11 16:31:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هفتم)

چرا سندروم #پایان_باز گریبانگیر جشنواره‌ها شد؟

2019-02-10 12:26:42 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره ششم)

طولانی نساز، شرایط حساس است

2019-02-07 11:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره پنجم)

راهنمای جامع تبدیل به یک منتقد واقعی

2019-02-06 14:35:32 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره چهارم)

منتقدان رحم داشته باشند

2019-02-05 14:26:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره سوم)

صندوق حمایت از کارگردانان بدون فیلمنامه

2019-02-04 11:04:24 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «غلامرضا تختی» ساخته بهرام توکلی

تختی؛ مردی که گفت نه!

2019-02-03 14:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره دوم)

راهنمای جامع سالم‌سازی جشنواره

2019-02-03 11:22:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره یکم)

زد و خوردهای رسانه‌ای با قدرت ادامه دارد

2019-02-02 15:41:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره فیلم دوم مونا زندی حقیقی

زیبا مثل بنفشه آفریقایی

2019-02-02 14:40:36 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«همه می‌دانند» چرا فیلم متوسطی از آب درآمده؟

اصغر فرهادی و مخمصه راز و معما

2018-12-11 03:42:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۹): پل

داستان دو شهر

2018-11-08 10:06:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» و اتهام کپی‌کاری

وقتی از کپی‌کاری حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

2018-11-05 13:34:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید