سه شنبه، ۳۱ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

چرا باید قدر 50 كیلو آلبالو را بدانیم

صفت‌های بی‌حساب و كتاب

از حجم انتقاد‌هایی كه این روزها در فضای مجازی علیه «50 كیلو آلبالو» به راه افتاده متعجم. این انتقاد‌ها كه با افزایش فروش فیلم شدت گرفته هم فیلم را نشانه رفته و سازنده‌‌اش را. عده‌ای از شباهت فیلم به فیلمفارسی‌های تاریخ ‌مصرف‌ گذشته نوشته‌اند و عده‌ای دیگر شوخی‌هایش را بی‌مزه و ساختارش را شلخته خوانده‌اند. بعضی‌ها حرف‌های مانی حقیقی در ادای دین به كمدی‌های دهه سی میلادی را مورد تمسخر قرار داده‌اند و بعضی دیگر از اینكه سازنده‌‌اش فیلمی متفاوت با «پذایرایی ساده» و «اژدها وارد می‌شود» ساخته  عصبانی‌ شده‌اند. عده‌ای از دوستان حتی تا جایی پیش رفته‌اند كه از الفاظی مثل متعفن و گندیده برای توصیف حال و هوای فیلم استفاده كرده‌اند و آن را یكی از بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران دانسته‌اند. «50 كیلو آلبالو» فقط یكی از كمدی‌هایی است كه در دو سه سال اخیر به جمع فیلم‌های پرفروشِ سال اضافه شده و مخاطبان زیادی را به سالن‌ها كشانده. اما تا الان بیشتر از همه آن‌ها مورد حمله یا هجمه قرار گرفته. اغلب كسانی كه نظرات منفی و تند خود را درباره این فیلم در شبكه‌های اجتماعی و گروه‌های تلگرامی منتشر می‌كنند این چنین حساسیتی را نه نسبت به «ایران‌برگر» و «گینس» و «نهنگ عنبر» نشان داده‌اند و نه نسبت به كمدی پرفروش‌تری مثل «من سالوادور نیستم».

به‌تبع حرفه‌ام هر ماه با منتقدان و صاحب‌نظران سینمایی زیادی در ارتباطم و می‌دانم كه رابطه تعداد زیادی از آن‌ها با فیلم‌های كمدی خوب نیست و معمولا ترجیح می‌دهند وقت خود را برای تماشای این فیلم‌ها تلف نكنند. بعضی‌ها حتی تماشای فیلم‌هایی مثل «گینس» یا «من سالوادور نیستم» را دور از شأن خود می‌دانند و به‌هیچ‌وجه حاضر نمی‌شوند برای نوشتن نقد یا ریویو درباره این جور فیلم‌ها وقت بگذارنند. می‌شود حدس زد عده‌ای از آن‌ها به دلیل كنجكاوی‌هایی كه در مورد فیلم مانی حقیقی وجود داشته بعد از مدت‌ها برای یك كمدی پرفروش بلیت خریده‌اند و به ثبت اظهار نظرهایی پرداخته‌اند كه بی‌توجهی به جریان‌شناسی فیلم‌های كمدی این چند سال وجه مشترك همه‌شان است. «50 كیلو آلبالو» فیلم درخشانی نیست و می‌شود ایراداتی به آن وارد كرد؛ هم در نحوه شخصیت‌پردازی و هم در استفاده از شوخی‌هایی كه گاهی انسجام فیلم را مختل می‌كنند. اما چرا بعضی‌ها حواسش نیست كه فیلم مانی حقیقی تقریبا از همه كمدی‌های كم‌ارزش سینمای ایران اثر بهتری از كار درآمده و برعكس آنها ویژگی‌هایش به كاستی‌هایش می‌چربد؟ هم از بستر داستانی‌اش استفاده مناسب‌تری می‌بَرد و هم ایده‌های به‌روز‌تری را در خودش گنجانده است. قصه‌پردازی سینمایی را با آیتم‌سازی تلویزیونی اشتباه نگرفته و تمام بار خود را بر دوش یك كمدین امتحان‌پس‌داده اما كم‌رمق سوار نكرده. مهم‌تر اینكه از حفظ ریتم كه یكی از مهم‌ترین اصول كمدی‌سازی است غافل نشده و توانسته به‌لطف شخصیت‌های متعدد و لوكیشن‌های متنوع و موسیقی متنِ بامزه، انرژی لازم برای مشتاق‌ نگه داشتن تماشاگر را نسبتا تا انتهای فیلم حفظ كند؛ فیلمی كه البته با یك فیلمنامه حساب‌شده‌‌تر به‌خصوص با شخصیت‌پردازی بهتر بسیاری از كاستی‌هایش كمرنگ می‌شد و راحت‌تر می‌شد از آن دفاع كرد.

مطمئناً اگر «50 كیلو آلبالو» را كسی غیر از مانی حقیقی ساخته بود این همه حساسیت در موردش پیش نمی‌آمد و قضاوت‌‌ها به جای تمركز بر گفته‌ها و سابقه فیلسازی حقیقی، بیشتر متوجه خودِ فیلم می‌شد. در اینجا اما طبق یك سنت ریشه‌دار فیلمسازها مهم‌تر از فیلم‌ها جلوه‌ می‌كنند و در ارزیابی آثار نقش تعیین‌كننده‌ای دارند. با این حال اگر كسانی كه این روزها به جمع مخالفان دو‌آتشه «50 كیلو آلبالو» در فضای مجازی و مكتوب پیوسته‌اند در مورد دیگر كمدی‌های پرفروش‌ این سال‌ها هم این‌قدر نكته‌سنج و حساس بودند شاید از دوز عصبانیتشان كاسته می‌شد و واكنش‌هایشان به سمت تعادل متمایل می‌شد. شاید حتی خوشحال می‌شدند كه به جای كمدی‌های پیش‌پاافتاده و معلوم‌الحال با فیلمی طرفند كه حداقل سلیقه تماشاگرش را مضمحل‌تر نمی‌كند و برای خنداندنِ او به دستاویزهایی مثل باد معده و شكم متوسل نمی‌شود. در مواجهه با چنین فیلمی می‌شود نقد منفی نوشت و ایراداتش را فهرست كرد. اما زیرسوال بردن كلیتش آن‌هم با چنین تعبیرها و الفاظی نه مانی حقیقی را متوجه اشتباهات فیلم می‌كند و نه تماشاگری كه برای تماشای آن بلیت خریده را به آگاهی می‌رساند. اگر صفت‌هایی مثل مبتذل و فاسد و متعفن را نثار چنین فیلمی كنیم، در مورد فیلم‌هایی كه كیفیت به‌مراتب پایین‌تری دارند و به جای ایده‌پردازی و جسارت با فرصت‌طلبی و ابتذال كار خود را پیش می‌برند از چه تعبیرهایی استفاده می‌كنیم؟ اگر كمدی‌هایی كه سازندگانشان به اندازه مانی حقیقی كنجكاوی‌برانگیز نبوده‌‌اند را می‌دیدیم باز هم حاضر می‌شدیم «50 كیلو آلبالو» را تا این حد زیر سئوال ببریم و نامش را كنار بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های سینمای ایران بدهیم؟

2016-04-19 14:24:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۲ مهر ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌ویکم

قرنطینه اهالی رسانه در جشنواره فجر

2017-10-14 10:43:32 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۹ مهر ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (18): ذهن‌خوان

ذهن زیبا

2017-10-11 16:07:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۵ مهر ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سی‌ام

هوا هوای توقیف است!

2017-10-07 13:39:47 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۵ مهر ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۱۷): شش فوت زیر خاک

زندگی در آغوش مرگ

2017-09-27 12:29:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱ مهر ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیست‌ونهم

فیلمت توقیف بشود یا خودت؟

2017-09-23 10:34:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۹ شهريور ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۱۶): لیست سیاه

این سیاهی را پایانی نیست

2017-09-20 12:15:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۵ شهريور ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیست‌وهشتم

افشای نقش صداوسیما در پایان‌‌بندی غرب

2017-09-16 17:57:22 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۱ شهريور ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

چند نگرانی در روز ملی سینما

2017-09-12 13:52:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۹ شهريور ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

تجربه‌های نو در کنسرت-نمایش «سی»

کابوس زال، تردید رستم

2017-09-10 15:01:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۹ شهريور ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیست‌وهفتم

اعلام حمایت از استارتاپ‌های سینمایی

2017-09-10 09:57:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۵ شهريور ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۱۵): مظنون

ابرقهرمان‌هایی از جنس ما

2017-09-06 07:55:25 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۱ شهريور ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیست‌وششم

قاچاق بازیگران خارجی به ایران + عکس

2017-09-02 07:10:01 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۸ شهريور ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (14): آناتومی گری

داستان بی‌پایان

2017-08-30 19:33:44 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۴ شهريور ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیست‌وپنجم

کمپین #تو_ول_کن_استاد

2017-08-26 06:41:58 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروع‌های حقیقی (۱۳): بیگانه

به تاریخ احترام بگذارید!

2017-08-23 17:44:14 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ مرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیست‌وچهارم

افشای تمبک‌زنی بازیگر پیشکسوت + فیلم

2017-08-19 14:38:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ مرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۱۲): اسکرابز

رفقای خوب

2017-08-16 15:41:44 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۲ مرداد ۱۳۹۶
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

تجربه‌ی تماشای فصل جدید سریال «بازی تاج و تخت»

یک موقعیت متناقض

2017-08-13 13:31:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۱ مرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیست‌وسوم

کمپین «نه به فراموشی حق توقیف»

2017-08-12 12:37:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۸ مرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (11): ابتدایی

اهمیت شرلوک هلمز بودن

2017-08-09 12:11:53 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید