سه شنبه، ۳۱ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

چرا باید قدر 50 كیلو آلبالو را بدانیم

صفت‌های بی‌حساب و كتاب

از حجم انتقاد‌هایی كه این روزها در فضای مجازی علیه «50 كیلو آلبالو» به راه افتاده متعجم. این انتقاد‌ها كه با افزایش فروش فیلم شدت گرفته هم فیلم را نشانه رفته و سازنده‌‌اش را. عده‌ای از شباهت فیلم به فیلمفارسی‌های تاریخ ‌مصرف‌ گذشته نوشته‌اند و عده‌ای دیگر شوخی‌هایش را بی‌مزه و ساختارش را شلخته خوانده‌اند. بعضی‌ها حرف‌های مانی حقیقی در ادای دین به كمدی‌های دهه سی میلادی را مورد تمسخر قرار داده‌اند و بعضی دیگر از اینكه سازنده‌‌اش فیلمی متفاوت با «پذایرایی ساده» و «اژدها وارد می‌شود» ساخته  عصبانی‌ شده‌اند. عده‌ای از دوستان حتی تا جایی پیش رفته‌اند كه از الفاظی مثل متعفن و گندیده برای توصیف حال و هوای فیلم استفاده كرده‌اند و آن را یكی از بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران دانسته‌اند. «50 كیلو آلبالو» فقط یكی از كمدی‌هایی است كه در دو سه سال اخیر به جمع فیلم‌های پرفروشِ سال اضافه شده و مخاطبان زیادی را به سالن‌ها كشانده. اما تا الان بیشتر از همه آن‌ها مورد حمله یا هجمه قرار گرفته. اغلب كسانی كه نظرات منفی و تند خود را درباره این فیلم در شبكه‌های اجتماعی و گروه‌های تلگرامی منتشر می‌كنند این چنین حساسیتی را نه نسبت به «ایران‌برگر» و «گینس» و «نهنگ عنبر» نشان داده‌اند و نه نسبت به كمدی پرفروش‌تری مثل «من سالوادور نیستم».

به‌تبع حرفه‌ام هر ماه با منتقدان و صاحب‌نظران سینمایی زیادی در ارتباطم و می‌دانم كه رابطه تعداد زیادی از آن‌ها با فیلم‌های كمدی خوب نیست و معمولا ترجیح می‌دهند وقت خود را برای تماشای این فیلم‌ها تلف نكنند. بعضی‌ها حتی تماشای فیلم‌هایی مثل «گینس» یا «من سالوادور نیستم» را دور از شأن خود می‌دانند و به‌هیچ‌وجه حاضر نمی‌شوند برای نوشتن نقد یا ریویو درباره این جور فیلم‌ها وقت بگذارنند. می‌شود حدس زد عده‌ای از آن‌ها به دلیل كنجكاوی‌هایی كه در مورد فیلم مانی حقیقی وجود داشته بعد از مدت‌ها برای یك كمدی پرفروش بلیت خریده‌اند و به ثبت اظهار نظرهایی پرداخته‌اند كه بی‌توجهی به جریان‌شناسی فیلم‌های كمدی این چند سال وجه مشترك همه‌شان است. «50 كیلو آلبالو» فیلم درخشانی نیست و می‌شود ایراداتی به آن وارد كرد؛ هم در نحوه شخصیت‌پردازی و هم در استفاده از شوخی‌هایی كه گاهی انسجام فیلم را مختل می‌كنند. اما چرا بعضی‌ها حواسش نیست كه فیلم مانی حقیقی تقریبا از همه كمدی‌های كم‌ارزش سینمای ایران اثر بهتری از كار درآمده و برعكس آنها ویژگی‌هایش به كاستی‌هایش می‌چربد؟ هم از بستر داستانی‌اش استفاده مناسب‌تری می‌بَرد و هم ایده‌های به‌روز‌تری را در خودش گنجانده است. قصه‌پردازی سینمایی را با آیتم‌سازی تلویزیونی اشتباه نگرفته و تمام بار خود را بر دوش یك كمدین امتحان‌پس‌داده اما كم‌رمق سوار نكرده. مهم‌تر اینكه از حفظ ریتم كه یكی از مهم‌ترین اصول كمدی‌سازی است غافل نشده و توانسته به‌لطف شخصیت‌های متعدد و لوكیشن‌های متنوع و موسیقی متنِ بامزه، انرژی لازم برای مشتاق‌ نگه داشتن تماشاگر را نسبتا تا انتهای فیلم حفظ كند؛ فیلمی كه البته با یك فیلمنامه حساب‌شده‌‌تر به‌خصوص با شخصیت‌پردازی بهتر بسیاری از كاستی‌هایش كمرنگ می‌شد و راحت‌تر می‌شد از آن دفاع كرد.

مطمئناً اگر «50 كیلو آلبالو» را كسی غیر از مانی حقیقی ساخته بود این همه حساسیت در موردش پیش نمی‌آمد و قضاوت‌‌ها به جای تمركز بر گفته‌ها و سابقه فیلسازی حقیقی، بیشتر متوجه خودِ فیلم می‌شد. در اینجا اما طبق یك سنت ریشه‌دار فیلمسازها مهم‌تر از فیلم‌ها جلوه‌ می‌كنند و در ارزیابی آثار نقش تعیین‌كننده‌ای دارند. با این حال اگر كسانی كه این روزها به جمع مخالفان دو‌آتشه «50 كیلو آلبالو» در فضای مجازی و مكتوب پیوسته‌اند در مورد دیگر كمدی‌های پرفروش‌ این سال‌ها هم این‌قدر نكته‌سنج و حساس بودند شاید از دوز عصبانیتشان كاسته می‌شد و واكنش‌هایشان به سمت تعادل متمایل می‌شد. شاید حتی خوشحال می‌شدند كه به جای كمدی‌های پیش‌پاافتاده و معلوم‌الحال با فیلمی طرفند كه حداقل سلیقه تماشاگرش را مضمحل‌تر نمی‌كند و برای خنداندنِ او به دستاویزهایی مثل باد معده و شكم متوسل نمی‌شود. در مواجهه با چنین فیلمی می‌شود نقد منفی نوشت و ایراداتش را فهرست كرد. اما زیرسوال بردن كلیتش آن‌هم با چنین تعبیرها و الفاظی نه مانی حقیقی را متوجه اشتباهات فیلم می‌كند و نه تماشاگری كه برای تماشای آن بلیت خریده را به آگاهی می‌رساند. اگر صفت‌هایی مثل مبتذل و فاسد و متعفن را نثار چنین فیلمی كنیم، در مورد فیلم‌هایی كه كیفیت به‌مراتب پایین‌تری دارند و به جای ایده‌پردازی و جسارت با فرصت‌طلبی و ابتذال كار خود را پیش می‌برند از چه تعبیرهایی استفاده می‌كنیم؟ اگر كمدی‌هایی كه سازندگانشان به اندازه مانی حقیقی كنجكاوی‌برانگیز نبوده‌‌اند را می‌دیدیم باز هم حاضر می‌شدیم «50 كیلو آلبالو» را تا این حد زیر سئوال ببریم و نامش را كنار بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های سینمای ایران بدهیم؟

2016-04-19 14:24:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳۱ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره بیستم

سرمایه‌گذار زودبازده نیازمندیم

2017-07-22 13:29:33 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۸ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۸): بازی تاج و تخت

جنگ دنیاها

2017-07-19 12:21:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۷ تير ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

انتقاد از تضعیف جایگاه فیلم‌های جدی + وعده سختگیری بیشتر

دلواپسی‌های متناقض داروغه سینما

2017-07-18 20:50:08 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره نوزدهم

نظارت، برای تو قشنگه پشت شیشه

2017-07-15 12:47:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۱ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (7): دانتون ابی

جذابیت آشکار بورژوازی

2017-07-12 06:14:13 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۸ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره هجدهم

تایید قصور پزشکی [فرانسه] موجود است!

2017-07-09 10:28:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۵ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۶): تئوری بیگ‌بنگ

همسایه‌های ناجور

2017-07-06 06:37:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۲ تير ۱۳۹۶
کریم نیکونظرکریم نیکونظر

درباره‌ «رگ خواب» حمید نعمت‌الله

میعاد در لجن!

2017-07-03 07:22:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۱ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره هفدهم

کلاه‌قرمزی به مرز هشدار رسید!

2017-07-02 13:46:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۷ تير ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۵): بی‌زمان

در جست‌وجوی زمان و مکان و مشاهیر از دست‌رفته

2017-06-28 12:38:24 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳ تير ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره شانزدهم

ورشکسته به تفسیر!

2017-06-24 13:36:44 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱ تير ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

به یاد عباس کیارستمی در سالروز تولدش

فناناپذیرها هم می‌روند

2017-06-22 17:55:30 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۳۱ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۴): ۱۳ دلیل برای...

راه رفتن مرد مرده

2017-06-21 13:33:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۷ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره پانزدهم

تو فقط افشا کن بهناز!

2017-06-17 08:40:50 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۴ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳): دروغ‌های بزرگ کوچک

دنیای دیوانه‌ی دیوانه‌ی دیوانه

2017-06-14 13:00:43 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۰ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهاردهم

حقیقت فقط نزد صداوسیما «می‌باشد»

2017-06-10 13:52:51 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲): «نیک»

دنیای قشنگ نو!

2017-06-07 11:52:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره سیزدهم

احتمال تکذیب درگذشت کیارستمی

2017-06-03 11:08:41 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۱ خرداد ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (1): «آمریکایی‌ها»

نشانی از شر

2017-06-01 06:21:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۶ خرداد ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره دوازدهم

فروش ویژه مرغ و برنج و مجوز

2017-05-27 13:45:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید