سه شنبه، ۳۱ فروردين ۱۳۹۵ - ۱۴:۲۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

چرا باید قدر 50 كیلو آلبالو را بدانیم

صفت‌های بی‌حساب و كتاب

از حجم انتقاد‌هایی كه این روزها در فضای مجازی علیه «50 كیلو آلبالو» به راه افتاده متعجم. این انتقاد‌ها كه با افزایش فروش فیلم شدت گرفته هم فیلم را نشانه رفته و سازنده‌‌اش را. عده‌ای از شباهت فیلم به فیلمفارسی‌های تاریخ ‌مصرف‌ گذشته نوشته‌اند و عده‌ای دیگر شوخی‌هایش را بی‌مزه و ساختارش را شلخته خوانده‌اند. بعضی‌ها حرف‌های مانی حقیقی در ادای دین به كمدی‌های دهه سی میلادی را مورد تمسخر قرار داده‌اند و بعضی دیگر از اینكه سازنده‌‌اش فیلمی متفاوت با «پذایرایی ساده» و «اژدها وارد می‌شود» ساخته  عصبانی‌ شده‌اند. عده‌ای از دوستان حتی تا جایی پیش رفته‌اند كه از الفاظی مثل متعفن و گندیده برای توصیف حال و هوای فیلم استفاده كرده‌اند و آن را یكی از بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های تاریخ سینمای ایران دانسته‌اند. «50 كیلو آلبالو» فقط یكی از كمدی‌هایی است كه در دو سه سال اخیر به جمع فیلم‌های پرفروشِ سال اضافه شده و مخاطبان زیادی را به سالن‌ها كشانده. اما تا الان بیشتر از همه آن‌ها مورد حمله یا هجمه قرار گرفته. اغلب كسانی كه نظرات منفی و تند خود را درباره این فیلم در شبكه‌های اجتماعی و گروه‌های تلگرامی منتشر می‌كنند این چنین حساسیتی را نه نسبت به «ایران‌برگر» و «گینس» و «نهنگ عنبر» نشان داده‌اند و نه نسبت به كمدی پرفروش‌تری مثل «من سالوادور نیستم».

به‌تبع حرفه‌ام هر ماه با منتقدان و صاحب‌نظران سینمایی زیادی در ارتباطم و می‌دانم كه رابطه تعداد زیادی از آن‌ها با فیلم‌های كمدی خوب نیست و معمولا ترجیح می‌دهند وقت خود را برای تماشای این فیلم‌ها تلف نكنند. بعضی‌ها حتی تماشای فیلم‌هایی مثل «گینس» یا «من سالوادور نیستم» را دور از شأن خود می‌دانند و به‌هیچ‌وجه حاضر نمی‌شوند برای نوشتن نقد یا ریویو درباره این جور فیلم‌ها وقت بگذارنند. می‌شود حدس زد عده‌ای از آن‌ها به دلیل كنجكاوی‌هایی كه در مورد فیلم مانی حقیقی وجود داشته بعد از مدت‌ها برای یك كمدی پرفروش بلیت خریده‌اند و به ثبت اظهار نظرهایی پرداخته‌اند كه بی‌توجهی به جریان‌شناسی فیلم‌های كمدی این چند سال وجه مشترك همه‌شان است. «50 كیلو آلبالو» فیلم درخشانی نیست و می‌شود ایراداتی به آن وارد كرد؛ هم در نحوه شخصیت‌پردازی و هم در استفاده از شوخی‌هایی كه گاهی انسجام فیلم را مختل می‌كنند. اما چرا بعضی‌ها حواسش نیست كه فیلم مانی حقیقی تقریبا از همه كمدی‌های كم‌ارزش سینمای ایران اثر بهتری از كار درآمده و برعكس آنها ویژگی‌هایش به كاستی‌هایش می‌چربد؟ هم از بستر داستانی‌اش استفاده مناسب‌تری می‌بَرد و هم ایده‌های به‌روز‌تری را در خودش گنجانده است. قصه‌پردازی سینمایی را با آیتم‌سازی تلویزیونی اشتباه نگرفته و تمام بار خود را بر دوش یك كمدین امتحان‌پس‌داده اما كم‌رمق سوار نكرده. مهم‌تر اینكه از حفظ ریتم كه یكی از مهم‌ترین اصول كمدی‌سازی است غافل نشده و توانسته به‌لطف شخصیت‌های متعدد و لوكیشن‌های متنوع و موسیقی متنِ بامزه، انرژی لازم برای مشتاق‌ نگه داشتن تماشاگر را نسبتا تا انتهای فیلم حفظ كند؛ فیلمی كه البته با یك فیلمنامه حساب‌شده‌‌تر به‌خصوص با شخصیت‌پردازی بهتر بسیاری از كاستی‌هایش كمرنگ می‌شد و راحت‌تر می‌شد از آن دفاع كرد.

مطمئناً اگر «50 كیلو آلبالو» را كسی غیر از مانی حقیقی ساخته بود این همه حساسیت در موردش پیش نمی‌آمد و قضاوت‌‌ها به جای تمركز بر گفته‌ها و سابقه فیلسازی حقیقی، بیشتر متوجه خودِ فیلم می‌شد. در اینجا اما طبق یك سنت ریشه‌دار فیلمسازها مهم‌تر از فیلم‌ها جلوه‌ می‌كنند و در ارزیابی آثار نقش تعیین‌كننده‌ای دارند. با این حال اگر كسانی كه این روزها به جمع مخالفان دو‌آتشه «50 كیلو آلبالو» در فضای مجازی و مكتوب پیوسته‌اند در مورد دیگر كمدی‌های پرفروش‌ این سال‌ها هم این‌قدر نكته‌سنج و حساس بودند شاید از دوز عصبانیتشان كاسته می‌شد و واكنش‌هایشان به سمت تعادل متمایل می‌شد. شاید حتی خوشحال می‌شدند كه به جای كمدی‌های پیش‌پاافتاده و معلوم‌الحال با فیلمی طرفند كه حداقل سلیقه تماشاگرش را مضمحل‌تر نمی‌كند و برای خنداندنِ او به دستاویزهایی مثل باد معده و شكم متوسل نمی‌شود. در مواجهه با چنین فیلمی می‌شود نقد منفی نوشت و ایراداتش را فهرست كرد. اما زیرسوال بردن كلیتش آن‌هم با چنین تعبیرها و الفاظی نه مانی حقیقی را متوجه اشتباهات فیلم می‌كند و نه تماشاگری كه برای تماشای آن بلیت خریده را به آگاهی می‌رساند. اگر صفت‌هایی مثل مبتذل و فاسد و متعفن را نثار چنین فیلمی كنیم، در مورد فیلم‌هایی كه كیفیت به‌مراتب پایین‌تری دارند و به جای ایده‌پردازی و جسارت با فرصت‌طلبی و ابتذال كار خود را پیش می‌برند از چه تعبیرهایی استفاده می‌كنیم؟ اگر كمدی‌هایی كه سازندگانشان به اندازه مانی حقیقی كنجكاوی‌برانگیز نبوده‌‌اند را می‌دیدیم باز هم حاضر می‌شدیم «50 كیلو آلبالو» را تا این حد زیر سئوال ببریم و نامش را كنار بی‌ارزش‌ترین فیلم‌های سینمای ایران بدهیم؟

2016-04-19 14:24:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره چهل‌ودوم

جدول اکران گروه «هنر و توقیف» اعلام شد

2017-01-14 12:19:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۹ دی ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

هفت نکته در حاشیه انتخاب فیلم‌های جشنواره فجر

به شکل کاملا تصادفی!

2017-01-08 08:19:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۸ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره چهل‌ویکم

تغییرات سینمای پسابرجام در دوران #ترامپ

2017-01-07 07:46:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۲ دی ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

به بهانه حذف 45 درصد از متقاضیان کارت رسانه جشنواره فجر

«شفاف‌سازی» به شیوه شتر گاو پلنگ

2017-01-01 16:08:29 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۱ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره چهلم

حضور مشکوک #فرهادی در گورستان شهریار

2016-12-31 14:41:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۴ دی ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ونهم

ادامه‌ #یلدا در اینستاگرام و تلویزیون

2016-12-24 10:15:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱ دی ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«مجری‌های پروازی» و محفل سرد تلویزیون

2016-12-21 13:45:15 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۸ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وهشتم

شکایت پزشکان ایران و فرانسه از خانواده #کیارستمی

2016-12-18 13:03:25 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وهفتم

یعنی #فراستی زیاد دارد؟

2016-12-10 10:00:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وششم

چراغ‌ها رو روشن کن، هوا هوای هنده!

2016-12-03 11:09:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۶ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی و پنجم

خواستگاری از بازیگر دلخواه، فقط ۳۰۰هزار تومان

2016-11-26 12:09:43 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱ آذر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وچهارم

کشف و ضبط دو فقره عشق در یک کلانتری

2016-11-21 10:42:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱ آذر ۱۳۹۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

محسن تنابنده، از منادی اخلاق تا پاسخ‌گوی خشمگین

ادب مرد به ز شهرت اوست!

2016-11-21 03:37:58 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۲ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌وسوم

مردی که جمع‌آوری می‌کرد، رفته است؟

2016-11-12 14:46:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۵ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ودوم

اصرار شبکه جم بر نابودی سینما و برندهای ایرانی

2016-11-05 13:10:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۸ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ویکم

گلم، پوست شما سرمایه سینماست!

2016-10-29 12:20:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱ آبان ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره سی‌ام

انتشار عجیب نامه‌های فروغ و وزرای مستعفی

2016-10-22 11:04:15 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۵ مهر ۱۳۹۵
پدرام رضایی‌زادهپدرام رضایی‌زاده

توصیه‌ای به برخی پزشکان صاحب تریبون رسمی

می‌شود لطفاً ساکت باشی؟

2016-10-16 10:43:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ مهر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره بیست‌ونهم

تهدید نظام‌پزشکی #فرانسه مبتنی بر شکایت از خانواده #کیارستمی

2016-10-15 12:43:53 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۷ مهر ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره دوم) شماره بیست‌وهشتم

راهکار حل بحران پرونده کیارستمی + عکس

2016-10-08 11:51:16 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید