يكشنبه، ۳ مرداد ۱۳۹۵ - ۱۳:۳۹
حسین عیدی‌زادهحسین عیدی‌زاده

نگاهی به سه فیلم برتر جشنواره فیلم کارلووی واری 2016

سه ستاره

انتخاب بهترین فیلم‌های یک جشنواره در بهترین حالتش هم، یعنی دیدن تقریبا تمامی فیلم‌های جشنواره کار درستی نیست، چراکه فیلم‌ها را در فرصتی کوتاه دیدی، با عجله و تنها یک بار، و قضاوت‌ها اغلب سطحی و شتابزده هستند. اینکه به فیلم‌ها ستاره بدهی و یادداشت‌هایی کوتاه برداری و بعدا مفصل‌تر درباره‌شان بنویسی البته کاری بسیار مرسوم است و حتا اگر در دیدن‌های چندباره نظرت درباره‌ی فیلم عوض شود، اما دیدن فیلم در جشنواره یک خوبی دارد؛ اینکه حداقل تکلیفت با تعدادی از فیلم‌ها که ممکن است مدت‌ها طول بکشد تا به دستت برسند، روشن می‌شود و البته فیلم‌هایی که واقعا خوب هستند هم در این تماشای ضربتی فیلم‌ها، به شکلی رویت تاثیر می‌گذارند که محال است در دیدن‌های بعدی، نظرت عوض شود، مگر اینکه بیشتر دوست‌شان بداری. در جشنواره امسال کارلووی واری که از ابتدای ژوئیه تا نهم ژوئیه برگزار شد، موفق به دیدن 30 فیلم کوتاه و بلند شدم و تعدادی از فیلم‌ها را هم دوستان جشنواره بعدا برای تماشای آنلاین فرستاند. این جشنواره با تمرکز بر سینمای شرق اروپا و همپنین نمایش گزیده‌های جشنواره‌های بزرگ محل خوبی است برای دست یافتن به شمایی کلی از سینما در سال پیش رو. آنچه در ادامه می‌خوانید گزارش این جشنواره نیست، نگاهی است کوتاه به سه فیلمی که در این جشنوراه دیدم و هنوز ذهنم را مشغول خود کرده‌اند.

«خانه دیگران» (House of Others) ساخته‌ی روسودان گلورجیدزه یک شاهکار جمع‌وجور است از کارگردانی که فیلم اولش را می‌سازد و  در کنار ادای احترام به آندری تارکوفسکی، لحن و فضای خودش را طراحی می‌کند، به سمت عریان کردن متن از داستانک‌های متعدد نمی‌رود و انگار کارگردان گوشه چشمی هم به سینمای اینگمار برگمان داشته باشد، چهار زن را در مرکز قصه خود قرار می‌دهد و دو مرد فیلم را به حاشیه می‌راند. فیلم ماجرای خانواده‌ای است که در روزهای جنگ داخلی در گرجستان به روستایی پناه می‌آورند، روستایی که انگار جز سه زن دیگر ساکنی ندارد و آشنایی پسر کوچک این خانواده با دختر نوجوان خانه‌ی زنان باعث نزدیکی (یا شاید دوری) این دو خانواده می‌شود. فیلم با نماهای به‌شدت طراحی شده و حرکت‌های حساب‌شده‌ی دوربینش بیش از آنکه فیلم درباره‌ی اثرات جنگ باشد، کنکاشی است درباب اشتیاق‌ها و خواست‌های انسانی گرفتار در محیطی ایزوله، درباره پرپر شدن رویاها و آرزوها و تن دادن به شرایط. «خانه‌ی دیگران» فیلم اول فیلمسازش است، اما پختگی دارد که بیننده را چشم انتظار فیلم بعدی او نگه می‌دارد.

«پترسن» (Paterson) جیم جارموش بازگشت این کارگردان است به روزهای اوج خودش، البته اگر اصلا بپذیریم که او در تمام سال‌های فعالیت سینمایی‌اش دوران افول هم داشته است. فیلم داستانی بسیار ساده دارد؛ راننده اتوبوسی صبح‌ها بیدار می‌شود، سر کار می‌رود، چند خط شعر می‌گوید، شیفت کاریش شروع می‌شود، به حرف‌های مردم گوش می‌دهد، به خانه برمی‌گردد، همسرش از آینده می‌گوید، سگش را بیرون می‌برد و به خانه برمی‌گردد تا روزی دیگر. هیچکس مثل جیم جارموش نمی‌تواند این داستان یکنواخت و ساده را بدون افزودن پیچ و خم به خط داستانی‌اش به یک فیلم ماندگار بدل کند. کمدی خاص جارموش در لحظه لحظه‌ی فیلم جاری است و بازیگران فیلم (گلشیفته فراهانی و آدام درایور) هم انگار به درکی عمیق از لحن و ذهن جارموش رسیدند و برای همین با پایان فیلم، احتمالا دوست دارید فقط در خیابان قدم بزنید یا شعر بخوانید و یا در هر دو کار را همزمان انجام دهید. این جادوی سینما نیست؟

«ایالات متحده عشق» (United States of Love) ساخته توماش واسیلفسکی محصول لهستان و سوئد در نگاه اول فیلمی است تکراری درباره بدبختی زنان در لهستانی که تازه کمونیسم را پشت سر گذاشته. اما اگر دقت بیشتر کنی، می‌بینی فیلم درباره‌ی دردهای زنان نسل‌های مختلف است که مهم نیست در چه دوره تاریخی زندگی می‌کنند، درباره‌ی دردها و احساسات سرکوب‌شده‌ای است که آنها را مجبور می‌کند چیزهایی را بپذیرند که با روح و روانشان در تضاد است و برای همین از نظر عاطفی به بایری زمین‌های یخ‌زده و سرمازده‌ی لهستان دوران کمونیسم می‌شوند. واسیلفسکی که در فیلم‌های قبلی‌اش هم نشان داده چه علاقه‌ای به امیال عاطفی شخصیت‌هایش دارد در این فیلم چهار زن، از چهار نسل مختلف را محور قصه‌های تودرتوی خود قرار می‌دهد، چهار زنی که انگار از دل تابلوهای لوسین فروید بیرون آمده باشند، کتک‌خورده و لهیده، زنانی که انگار سرنوشت‌شان همین دیده نشدن و در حاشیه ماندن است و تلاش‌هایشان هم محتوم به شکست است. «ایالات متحده عشق» برخلاف اسمش، سردترین و یأس‌آلودترین فیلمی بود که در روزهای جشنواره دیدم و برخی نماهایش روی ذهنم ثبت شده‌اند.

2016-07-24 13:39:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۵
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما! (دوره دوم) شماره هفتم

هی حسنی گریه نکن، ما همه مون بازیگریم

2016-05-14 11:44:50 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 8

داوران متوسط، انتخاب‌های متوسط

2016-02-10 15:42:08 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 7

پل خواب؛ یك فیلم ناتمام

2016-02-09 18:22:25 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 6

اژدها وارد می‌شود؛ یک تجربه ماندگار

2016-02-08 17:39:39 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 5

بادیگارد؛ فیلمی كه برای سازنده‌اش هم پیشرفت است و هم پسرفت

2016-02-06 14:36:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نقس افتاده - 3

«ابد و یك روز» و ذوق‌زدگی‌هایی كه به ضرر فیلم تمام می‌شود

2016-02-04 17:45:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده – 2

چرا «لانتوری» یكی از مهم‌ترین فیلم‌های جشنواره امسال است؟

2016-02-03 16:28:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 1

فیلم‌های انكوباتوری!

2016-02-02 13:20:48 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید