چهارشنبه، ۳۱ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۳
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۴): ۱۳ دلیل برای...

راه رفتن مرد مرده

فیلم کری را دیده‌اید؟ نسخه‌ی کلاسیک ساخت دی‌پالما یا آن بازسازی ناامیدکننده‌ای که سه چهار سال پیش اکران شد؟ یادتان هست چطور در آن فیلم آزارهای هم‌کلاسی‌های کری او را به مرز جنون می‌رساند و نیروهای شیطانی‌اش را بیدار می‌کند؟ خب، ۱۳ دلیل برای... (13Reasons Why) چنان تصویر هولناکی از فضا و اتفاقات مدرسه و آزارهای بچه‌های دبیرستانی می‌سازد که فیلم کری و تمام وقایع‌اش دربرابر آن یک شوخی بی‌مزه به‌نظر می‌رسد. بی‌مزه و البته غیرواقعی، چون مینی‌سریال ۱۳ دلیل برای... اصلا برای این ساخته شده که تماشاگران بزرگ‌سالش را با ابعاد وخیم و نتایج آزارهای سایبری روبه‌رو کند که امروزه در دبیرستان‌های تمام دنیا جریان دارد. چیزی که پیش از فراگیر شدن فیس‌بوک و اینستاگرام و تلفن‌های هوشمند اصلا وجود نداشته است.

خب، راستش راهی وجود ندارد که بشود درباره‌ی این سریال نوشت بدون آن‌که به خط داستانی اصلی آن، یعنی همان چیزی که در قسمت اول افشا می‌شود، اشاره کرد: ۱۳ دلیل برای... درباره‌ی هانا، دختر نوجوانی است که در پی آزارواذیت‌های هم‌کلاسی‌هایش، خودکشی می‌کند و ترتیبی می‌دهد که پس از خودکشی‌اش، به شکل پیچیده‌ای از همه‌ی کسانی‌ که در حق‌اش بدی کردند، انتقام بگیرد. وقایعی که هانا را به مرز فروپاشی می‌کشاند، هر کدام یکی از قسمت‌های سریال را به خود اختصاص می‌دهد. اتفاقاتی که تک‌تک و در جای خود باورپذیر و تأثیرگذارند و نتیجه‌ی گفت‌وگوی جي آشر، نویسنده‌ی رمان منبع با چندین دختر جوان. حضور یک قهرمان نوجوان زیبا و سمپاتیک، اما مرده در تمام طول سریال از یک سو دردناکی هر کدام از این اتفاقات را عمیق‌تر می‌کند و از سوی دیگر، کاری می‌کند که تماشاگر نتواند چشم از تلویزیون بردارد و بخواهد در سریع‌ترین زمان ممکن، به عمق فاجعه پی ببرد. احساسی که به شکل کاملا غیرمنطقی، در شخصیت کِلی، پسر اصلی داستان وجود ندارد.

درحقیقت اگر شما هم مثل من از آن‌دسته تماشاگرهایی باشید که قسمت‌های یک سریال را با رعایت فاصله‌ی زمانی معقول تماشا نمی‌کنند، در رویارویی با وجوهی از سریال (که ذکرش داستان را فاش می‌کند) و ۱۳ دلیلی که به خودکشی هانا انجامیده، توجه‌تان به کمی اغراق و در موارد متعددی هم عدم تناسب بین اتفاق اصلی و واکنش هانا جلب می‌شود. که این مشکل آخر نتیجه‌ی منسجم نبودن نوع پرداخت شخصیت هانا است که گاهی بسیار قوی و سرسخت و بی‌تفاوت به‌نظر می‌رسد و گاهی بیش از اندازه مظلوم و آسیب‌پذیر. بخشی از این ناهماهنگی بدون شک به این دلیل است که اتفاقاتی که در رمان توصیف می‌شوند، به عبارت دیگر همه‌ی دلایل هانا برای رسیدن به آخر خط، در کمتر از سیصد صفحه گنجانده شده و مخاطب فرصت تمرکز روی تک‌تک آنها یا واکنش هانا به آنها را پیدا نمی‌کند، اما در اقتباس حدودا دوازده ساعته از این داستان، نه‌تنها همه‌ی اتفاقات با تعلل و سرفرصت روایت می‌شوند، بلکه به بسیاری از آنها رجوع چندباره هم می‌شود.

اما از اینها که بگذریم، ۱۳ دلیل برای... هم از بسیاری جهات به آن دسته سریال‌هایی می‌پیوندد که در نوع ساخت و رویکرد، جدیت و سخت‌گیری فیلم‌های سینمایی را دارند. بازیگران سریال البته برخلاف نیک یا دروغ‌های بزرگ کوچک همه تلویزیونی‌اند اما سطح بازی‌ها و انتخاب بازیگرها فوق‌العاده است. تغییراتی که فیلمنامه نسبت به رمان داشته (نظیر اضافه شدن ماجراهای حقوقی و پررنگ شدن نقش تونی و تلاش کلی برای انتقام گرفتن از کسانی که هانا را آزار داده‌اند) به‌خوبی به چندلایه شدن داستان و تعلیق بیشتر کمک می‌کند. حضور تام مک‌کارتی (نویسنده‌ی فیلمنامه و کارگردان اسپات‌لایت) در مقام یکی از تهیه‌کننده‌های اجرایی و سازنده‌ی دو قسمت اول بی‌شک در رسیدن سریال به این سطح کیفی تأثیر داشته است. مک‌کارتی، سلنا گومز و همه‌ی دیگر تهیه‌کننده‌های اجرایی سریال، روی این نکته تأکید کرده‌اند که هدف اصلی‌شان از ساخت ۱۳ دلیل برای... آگاه کردن جامعه و مادر و پدرها نسبت به وضعیت روانی ناپایدار نوجوان‌ها و خطرهای آزار سایبری بوده است. اما بسیاری از روان‌شناس‌های مدارس و معلم‌ها تأثیر روانی سریال را کاملا عکس هدف ساخته شدن‌اش دانسته‌اند و دلیل آن هم کاملا مشخص و قابل‌درک است: همه‌ی ما در دوران نوجوانی یا حتی جوانی با وسوسه‌ی خودکشی فقط به قصد انتقام گرفتن از بقیه مواجه شده‌ایم. سریال ۱۳ دلیل برای... به بهترین شکل نشان می‌دهد که این انگیزه‌ی ابلهانه در عمل تا چه حد ترسناکی می‌تواند به واقعیت تبدیل شود و خودکشی به‌عنوان بهترین راه انتقام جا می‌افتد.

۱۳ دلیل برای... اوایل بهار ۲۰۱۳ در سیزده قسمت پخش شد. در پی استقبال از سریال، به‌تازگی فیلمبرداری فصل دوم آن شروع شده است.

2017-06-21 13:33:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۸): اجسام نوک تیز

چاقویی که نمی‌برد

2018-10-18 15:52:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۱ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وسوم

حرکت به سوی سینمای خودکفا

2018-10-13 15:50:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ودوم

پیشنهاد تاسیس سامانه مردمی جمع‌آوری

2018-10-06 15:04:59 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۷ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ویکم

طرح مالیات بر سیاه‌نمایی افزوده

2018-09-29 12:57:50 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۴ مهر ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۷): فصل دوم «۱۳ دلیل برای...»

وقتی هدف وسیله را توجیه می‌کند

2018-09-26 11:47:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ام

راهنمای انتخاب سوژه مجاز

2018-09-22 12:37:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و نهم

طرح ملی رده‌بندی چهره‌ها

2018-09-15 14:18:47 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره‌ «همه می‌دانند» که در جشنواره‌ تورنتو نمایش داده شد

کدام اصغر فرهادی؛ مساله این است!

2018-09-15 13:33:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۲ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره «رم» فیلم تازه آلفونسو کوارون که در جشنواره‌ فیلم تورنتو نمایش داده شد

این قرار است بهترین فیلم سال باشد؟

2018-09-13 11:59:15 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۱ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره‌ «نخستین انسان» ساخته دیمین شزل که در جشنواره تورنتو نمایش داده شد

سفر شخصی

2018-09-12 11:50:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۷ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و هشتم

انتخاب، وظیفه شماست!

2018-09-08 12:12:04 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۰ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و هفتم

راهکارهای بنیادین برای کاهش تنش‌ها

2018-09-01 14:18:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و ششم

تکثیر تاسف‌انگیز دموکراسی

2018-08-25 15:22:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۶): تاج

اهمیت ملکه بودن

2018-08-23 16:25:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و پنجم

جوابیه پول‌های نامعلوم به افکار عمومی

2018-08-18 12:41:00 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

برای عزت‌الله انتظامی و همه لحظه‌های خوبی که به یادگار گذاشت

دلم می‌خواد تو لاله‌زار راه برم...

2018-08-17 14:49:28 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و چهارم

کالای لوکس «سینما» را جمع‌آوری کنید!

2018-08-11 14:20:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

یادداشتی درباره «ماموریت غیرممکن ۶»

زنده باد پاپ کورن!

2018-08-04 11:48:39 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و سوم

مکتب مدیریت آباژور

2018-08-04 10:35:44 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۶ مرداد ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و دوم

پایان دوران توضیح و عذرخواهی

2018-07-28 12:35:01 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید