چهارشنبه، ۳۱ خرداد ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۳
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۴): ۱۳ دلیل برای...

راه رفتن مرد مرده

فیلم کری را دیده‌اید؟ نسخه‌ی کلاسیک ساخت دی‌پالما یا آن بازسازی ناامیدکننده‌ای که سه چهار سال پیش اکران شد؟ یادتان هست چطور در آن فیلم آزارهای هم‌کلاسی‌های کری او را به مرز جنون می‌رساند و نیروهای شیطانی‌اش را بیدار می‌کند؟ خب، ۱۳ دلیل برای... (13Reasons Why) چنان تصویر هولناکی از فضا و اتفاقات مدرسه و آزارهای بچه‌های دبیرستانی می‌سازد که فیلم کری و تمام وقایع‌اش دربرابر آن یک شوخی بی‌مزه به‌نظر می‌رسد. بی‌مزه و البته غیرواقعی، چون مینی‌سریال ۱۳ دلیل برای... اصلا برای این ساخته شده که تماشاگران بزرگ‌سالش را با ابعاد وخیم و نتایج آزارهای سایبری روبه‌رو کند که امروزه در دبیرستان‌های تمام دنیا جریان دارد. چیزی که پیش از فراگیر شدن فیس‌بوک و اینستاگرام و تلفن‌های هوشمند اصلا وجود نداشته است.

خب، راستش راهی وجود ندارد که بشود درباره‌ی این سریال نوشت بدون آن‌که به خط داستانی اصلی آن، یعنی همان چیزی که در قسمت اول افشا می‌شود، اشاره کرد: ۱۳ دلیل برای... درباره‌ی هانا، دختر نوجوانی است که در پی آزارواذیت‌های هم‌کلاسی‌هایش، خودکشی می‌کند و ترتیبی می‌دهد که پس از خودکشی‌اش، به شکل پیچیده‌ای از همه‌ی کسانی‌ که در حق‌اش بدی کردند، انتقام بگیرد. وقایعی که هانا را به مرز فروپاشی می‌کشاند، هر کدام یکی از قسمت‌های سریال را به خود اختصاص می‌دهد. اتفاقاتی که تک‌تک و در جای خود باورپذیر و تأثیرگذارند و نتیجه‌ی گفت‌وگوی جي آشر، نویسنده‌ی رمان منبع با چندین دختر جوان. حضور یک قهرمان نوجوان زیبا و سمپاتیک، اما مرده در تمام طول سریال از یک سو دردناکی هر کدام از این اتفاقات را عمیق‌تر می‌کند و از سوی دیگر، کاری می‌کند که تماشاگر نتواند چشم از تلویزیون بردارد و بخواهد در سریع‌ترین زمان ممکن، به عمق فاجعه پی ببرد. احساسی که به شکل کاملا غیرمنطقی، در شخصیت کِلی، پسر اصلی داستان وجود ندارد.

درحقیقت اگر شما هم مثل من از آن‌دسته تماشاگرهایی باشید که قسمت‌های یک سریال را با رعایت فاصله‌ی زمانی معقول تماشا نمی‌کنند، در رویارویی با وجوهی از سریال (که ذکرش داستان را فاش می‌کند) و ۱۳ دلیلی که به خودکشی هانا انجامیده، توجه‌تان به کمی اغراق و در موارد متعددی هم عدم تناسب بین اتفاق اصلی و واکنش هانا جلب می‌شود. که این مشکل آخر نتیجه‌ی منسجم نبودن نوع پرداخت شخصیت هانا است که گاهی بسیار قوی و سرسخت و بی‌تفاوت به‌نظر می‌رسد و گاهی بیش از اندازه مظلوم و آسیب‌پذیر. بخشی از این ناهماهنگی بدون شک به این دلیل است که اتفاقاتی که در رمان توصیف می‌شوند، به عبارت دیگر همه‌ی دلایل هانا برای رسیدن به آخر خط، در کمتر از سیصد صفحه گنجانده شده و مخاطب فرصت تمرکز روی تک‌تک آنها یا واکنش هانا به آنها را پیدا نمی‌کند، اما در اقتباس حدودا دوازده ساعته از این داستان، نه‌تنها همه‌ی اتفاقات با تعلل و سرفرصت روایت می‌شوند، بلکه به بسیاری از آنها رجوع چندباره هم می‌شود.

اما از اینها که بگذریم، ۱۳ دلیل برای... هم از بسیاری جهات به آن دسته سریال‌هایی می‌پیوندد که در نوع ساخت و رویکرد، جدیت و سخت‌گیری فیلم‌های سینمایی را دارند. بازیگران سریال البته برخلاف نیک یا دروغ‌های بزرگ کوچک همه تلویزیونی‌اند اما سطح بازی‌ها و انتخاب بازیگرها فوق‌العاده است. تغییراتی که فیلمنامه نسبت به رمان داشته (نظیر اضافه شدن ماجراهای حقوقی و پررنگ شدن نقش تونی و تلاش کلی برای انتقام گرفتن از کسانی که هانا را آزار داده‌اند) به‌خوبی به چندلایه شدن داستان و تعلیق بیشتر کمک می‌کند. حضور تام مک‌کارتی (نویسنده‌ی فیلمنامه و کارگردان اسپات‌لایت) در مقام یکی از تهیه‌کننده‌های اجرایی و سازنده‌ی دو قسمت اول بی‌شک در رسیدن سریال به این سطح کیفی تأثیر داشته است. مک‌کارتی، سلنا گومز و همه‌ی دیگر تهیه‌کننده‌های اجرایی سریال، روی این نکته تأکید کرده‌اند که هدف اصلی‌شان از ساخت ۱۳ دلیل برای... آگاه کردن جامعه و مادر و پدرها نسبت به وضعیت روانی ناپایدار نوجوان‌ها و خطرهای آزار سایبری بوده است. اما بسیاری از روان‌شناس‌های مدارس و معلم‌ها تأثیر روانی سریال را کاملا عکس هدف ساخته شدن‌اش دانسته‌اند و دلیل آن هم کاملا مشخص و قابل‌درک است: همه‌ی ما در دوران نوجوانی یا حتی جوانی با وسوسه‌ی خودکشی فقط به قصد انتقام گرفتن از بقیه مواجه شده‌ایم. سریال ۱۳ دلیل برای... به بهترین شکل نشان می‌دهد که این انگیزه‌ی ابلهانه در عمل تا چه حد ترسناکی می‌تواند به واقعیت تبدیل شود و خودکشی به‌عنوان بهترین راه انتقام جا می‌افتد.

۱۳ دلیل برای... اوایل بهار ۲۰۱۳ در سیزده قسمت پخش شد. در پی استقبال از سریال، به‌تازگی فیلمبرداری فصل دوم آن شروع شده است.

2017-06-21 13:33:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۴ بهمن ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«شنای پروانه»، سینمای اجتماعی و تصویر جعلی طبقه فرودست

سیرک عجایب

2020-02-13 16:48:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «خون شد» فیلم جدید مسعود کیمیایی

چاقو در آب

2020-02-12 12:38:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

در حاشیه نمایش نسخه کامل «متری شیش و نیم» در ونیز

این هم سانسور است هم تبعیض در حق تماشاگر ایرانی!

2019-08-11 23:31:41 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف در سینمای ایران و کارواش «برکینگ بد»

2019-05-15 22:29:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۴ فروردين ۱۳۹۸
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

یک مورد سرقت برای رضای خدا

2019-03-24 00:39:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۴ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف چه خطراتی برای سینمای ایران دارد؟

2019-03-15 19:12:56 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «هت تریک» ساخته رامتین لوافی

قماربازِ فاتحِ مغلوب

2019-02-22 00:40:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هشتم و آخر)

بیانیه «هیات اصلی داوران»

2019-02-11 16:31:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هفتم)

چرا سندروم #پایان_باز گریبانگیر جشنواره‌ها شد؟

2019-02-10 12:26:42 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره ششم)

طولانی نساز، شرایط حساس است

2019-02-07 11:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره پنجم)

راهنمای جامع تبدیل به یک منتقد واقعی

2019-02-06 14:35:32 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره چهارم)

منتقدان رحم داشته باشند

2019-02-05 14:26:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره سوم)

صندوق حمایت از کارگردانان بدون فیلمنامه

2019-02-04 11:04:24 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «غلامرضا تختی» ساخته بهرام توکلی

تختی؛ مردی که گفت نه!

2019-02-03 14:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره دوم)

راهنمای جامع سالم‌سازی جشنواره

2019-02-03 11:22:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره یکم)

زد و خوردهای رسانه‌ای با قدرت ادامه دارد

2019-02-02 15:41:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره فیلم دوم مونا زندی حقیقی

زیبا مثل بنفشه آفریقایی

2019-02-02 14:40:36 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«همه می‌دانند» چرا فیلم متوسطی از آب درآمده؟

اصغر فرهادی و مخمصه راز و معما

2018-12-11 03:42:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۹): پل

داستان دو شهر

2018-11-08 10:06:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» و اتهام کپی‌کاری

وقتی از کپی‌کاری حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

2018-11-05 13:34:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید