پنجشنبه، ۱ تير ۱۳۹۶ - ۱۷:۵۵
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

به یاد عباس کیارستمی در سالروز تولدش

فناناپذیرها هم می‌روند

فاصله کم سالروز تولد عباس کیارستمی و سالگرد مرگِ همچنان ناباورانه‌اش شاید بهانه خوبی باشد برای فکر کردن دوباره به حیات و رفتنش. فارغ از زنجیره حوادث حیرت‌انگیزی که یک جراحی ساده را به کوچ مهم‌ترین فیلمساز ایرانی در صحنه بین‌الملل پیوند داد، چیزی که بیشتر نبود او را دردناک می‌کند، بلوغ و انرژی و توان او به عنوان فیلمسازی 76 ساله بود. او دو فیلم «کپی برابر اصل» و «مثل یک عاشق» را با تهیه کننده‌های خارجی از 70 سالگی به بعد ساخت و وقتی رفت که کارهای مختلفی را در ذهن و در حال انجام داشت. نشانه‌ها می‌گویند او در آن سن و سال سرشار از امید و شوق به آینده و کار و خلق بود. چند ماه قبل از مرگش او در یک نشست پرسش و پاسخ در کانادا نزدیک به دو ساعت گفت و شنید و در پایان این جلسه با همان شوخ طبعی همیشگی رو به حضار و برگزار کنندگان گفت که این کشور به تازگی به او ویزای بلندمدت داده و به همین دلیل امیدوار است که خیلی زود برگردد و دوباره صحبت کند. ویدیوی این نشست را سال گذشته چند هفته بعد از مرگ کیارستمی دیدم و همین صحبت کوتاه پایانی‌اش حسرت و افسوس را بیشتر می‌کرد. او یکی دو ماه قبل از مراجعه به بیمارستان برای درمان از چشم‌انداز آینده می‌گفت و خبر نداشت که دست تقدیر -و البته دست‌هایی دیگر!- به هم متصل می‌شوند تا او را ظرف چند ماه به سراشیبی دره مرگ برسانند.

اما امروز سالگرد تولد اوست و شاید بهتر باشد از زنده بودنش یاد کرد. کیارستمی طی چند دهه به یک نماد تبدیل شد. نماد موفقیت و تداوم و تغییر و حرکت و تجربه. بخصوص از اوایل دهه 80 که سینمای دیجیتال را کشف کرد، گویی کیارستمی جدیدی متولد شد. او فیلمساز مهمی بود و وقتی ابزار جدید را دید، جهشی دیگر کرد. در یک کلام، او به میراثی زنده برای خلق در سینما تبدیل شد، پدیده‌ای جدا از محیطش. او هیچوقت به «سینمای ایران» ربط و وابستگی نداشت. نه خودش و نه سینمایش. یک شوالیه تک‌رو بود و زمانی که از نمایش فیلم‌هایش در ایران ناامید شد، فاصله‌اش از «سینمای ایران» بیشتر شد، هرچند که هرگز از «ایران» نبرید. مجموعه این‌ها و هزار و یک عامل دیگر او را به یک نماد زنده تبدیل کرده بود. بلاتشبیه انگار که تخت جمشید یک موجود زنده باشد. شوک ناشی از مرگش شاید به همان اندازه که به چگونگی ماجرای درمانش ربط داشت، به همین ویژگی ثبت‌شده مربوط بود. انگار ما -چه سینمایش را دوست داشتیم و چه دوست نداشتیم- از او تصویری فناناپذیر در ذهن داشتیم: یکی از صدها مفاخر و میراث‌های فرهنگی تاریخ که به جای خواندن درباره‌اش در کتاب‌ها، خودش را می‌دیدیم و خیال‌مان راحت بود که هست و باقی می‌ماند. در پسزمینه ذهن‌مان می‌دانستیم که هرازگاهی کار جدیدی می‌کند. او کسی نبود که هر روز در معرض دید باشد، اما در همان پسزمینه، زنده و همیشگی به نظر می‌آمد. وقتی کیارستمی مرد، ناگهان آن تصویر ترک برداشت. انگار مفهوم نمادین فناناپذیری در ذهن ما شکست.

مردن کیارستمی لزوما به معنای فقدان نیست؛ معنایش تغییر نگاه به مفهوم ابدی‌ماندن است. خودش گفته بود ترجیح می‌دهد خودش بماند و آثارش نه. تا این حد زندگی برایش اهمیت داشت. حالا او نیست و آثارش مانده‌اند. اما چیزی قطعا تغییر کرده است. حالا می‌دانیم که فناناپذیرها هم روزی می‌روند.

این یادداشت در روزنامه «وقایع اتفاقیه» منتشر شده است.

2017-06-22 17:55:30 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۹): این ما هستیم

مردی که آنجا نبود

2018-02-22 11:35:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره یکم

گزارش وضعیت کنونی یا اصغر، تو کجایی؟

2018-02-17 14:32:14 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۸): شرلوک

در جست‌وجوی قطعه گم‌شده

2018-02-14 18:59:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
محمدصادق شایستهمحمدصادق شایسته

در حاشیه آراء داوران جشنواره فجر

مغزهای کوچک «ما» زنگ زده؟!

2018-02-12 05:39:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

داوران و مدیران محترم جشنواره، بازی پیچیده تقسیم جوایز را باختید!

2018-02-12 00:35:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره آخر)

بیانیه‌ هیات داوران اصلی

2018-02-11 15:04:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۰ بهمن ۱۳۹۶
مهدی امیرپورمهدی امیرپور

«عرق سرد» و روایتی منصفانه علیه هیجان‌زده‌های توییتر

مرد ظالم یا مرد عاشق؟

2018-02-09 23:55:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۰ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

هفت نکته درباره سه فیلم «سرو زیر آب»، «تنگه ابوقریب» و «ماهورا»

نادیده‌های جنگ، سه دهه بعد

2018-02-09 15:09:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره سوم)

در «Only God Can Judge Me» فرماید

2018-02-08 15:13:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۷): ساینفلد

مورد عجیب جری ساینفلد

2018-02-07 11:36:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره اولین فیلم بلند نیما اقلیما

قصه امیر

2018-02-06 17:52:45 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره دوم)

اسب را زحمت نده، ابراهیم!

2018-02-06 06:15:20 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«لاتاری» یادمان می‌آورد فیلم ایرانی هم قهرمان می‌خواهد

2018-02-05 15:21:22 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره دو فیلم «شعله‌ور» و «بمب؛ یک عاشقانه»

هیولا و عاشق

2018-02-04 14:14:54 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۶
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره «لاتاری» ساخته محمدحسین مهدویان

قیصر روزگار ما

2018-02-03 12:47:08 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره یکم)

سرخط خبرهای ویژه جشنواره و مملکت

2018-02-03 11:49:20 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۷ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهل‌‌وششم

اثبات بی‌لیاقتی اسکار

2018-01-27 16:15:14 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۴ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۶): شلدن جوان

چهره مرد هنرمند در جوانی

2018-01-24 22:31:08 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳۰ دی ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره سوم) شماره چهل‌‌وپنجم

جشنواره پاک و ملوس

2018-01-20 09:38:53 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۸ دی ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۵): ۲۴

در یک شب اتفاق افتاد

2018-01-18 16:36:53 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید