يكشنبه، ۲۲ مرداد ۱۳۹۶ - ۱۳:۳۱
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

تجربه‌ی تماشای فصل جدید سریال «بازی تاج و تخت»

یک موقعیت متناقض

اردیبهشت سال 1390 که برای اولین بار در جشنواره‌ی کن شرکت کرده بودم، در شصت و چهارمین دوره‌اش، همان روزهای اول، شماره‌ی تازه منتشرشده‌ی مجله‌ی امپایر را از کیوسکی اطراف کاخ جشنواره خریدم و داشتم تورق می‌کردم که دیدم گزارشی دارد درباره‌ی تولید سریالی فانتزی حماسی بر اساس یک مجموعه داستان مفصل و قطور از نویسنده‌ای به نام جرج آر. آر. مارتین. نویسنده‌ی گزارش تاکید کرده بود حال و هوای این داستان و شخصیت‌هایش جوری است که می‌تواند نسخه‌ی خشن و بی‌پروای ارباب حلقه‌ها به حساب بیاید. همین اشاره‌ به تالکین و کتابش کافی بود که کنجکاو شوم و شب، دنبال تورنت اولین اپیزودهای پخش‌شده‌ی سریال بگردم. دو سه قسمت اول را پیدا کردم و دانلود کردم و در همان روزها دیدم. و از آن به بعد هفته به هفته تماشایش کردم و وقتی به آن اپیزود نهم تکان‌دهنده رسیدم دیگر تردیدی نداشتم که هرگز نخواهم توانست از دنبال کردن سرگذشت استارک‌ها منصرف شوم.

بازی تاج و تخت دیر به شهرت و محبوبیت فعلی رسید. آن روزها در ایران همه مشغول لاست و بیست‌و‌چهار و فرار از زندان و Desperate Housewives بودند، در دنیا هم سیت‌کام‌های کوتاه، محبوبیت بیشتری از بازی تاج و تخت داشتند. سه چهار سال طول کشید تا رشد مخاطبان این سریال آغاز شود و به پدیده‌ی پر سر و صدایی تبدیل شود که الان شده.

اما به‌عنوان کسی که این سریال را از همان ابتدا اپیزود به اپیزود دیده‌ام، این روزها در حین تماشای فصل جدیدش حس متناقضی دارم؛ چیزی که از ابتدا در این سریال مجذوبم می‌کرد آشکار بودن تعلق همه‌ی نشانه‌ها و اجزا به یک رمان پرورق و مبسوط بود. از این‌که می‌دیدم همه‌ی نام‌ها، شخصیت‌ها، سرزمین‌ها و ماجراها دارند از دنیای پر شاخ و برگی بیرون می‌آیند که نویسنده‌ای خلاق، سر فرصت و با حوصله طراحی‌اش کرده لذت می‌بردم. ساختاری شبیه تیتراژ سریال که از سرزمین‌ها و بناهای مهم هفت اقلیم عبور می‌کنیم و همه‌ی جزئیات را می‌بینیم تا به عنوان اصلی می‌رسیم. گره خوردن ساختار روایی سریال با طول و تفصیل کتاب مرجع برایم دلچسب بود شاید چون هنوز هم زیاد پیش می‌آید که دنیای قدرتمند رمان‌ها را به محصولات سینما و تلویزیون ترجیح می‌دهم. در این نوع اقتباس‌های ادبی آدم حس می‌کند چندین لایه‌ی دیگر زیر این سطح از داستان که جلوی چشم ماست قرار دارد که اگر دلت بخواهد می‌توانی با خواندن رمان به آن لایه‌های زیرین سرک بکشی. به همین دلیل با این‌که در خیلی از اپیزودها از نوعی سردرگمی و بی‌نظمی در روایت حرص می‌خوردم اما هم‌زمان لذت هم می‌بردم چون می‌دانستم این نوع فیلمنامه‌نویسی کم و بیش نتیجه‌ی تبعیت از وقایع متعدد و شخصیت‌های پرشمار منبع اصلی است و نویسندگان ترجیح داده‌اند به منبع‌شان وفادار بمانند. این آشفتگی به‌خصوص در فصل پنجم و ششم به اوج رسیده بود و اگر می‌خواستیم بازی تاج و تخت را صرفاً از منظر رعایت قواعد درست سریال‌نویسی ارزیابی کنیم بی‌شک سریالی متوسط به حساب می‌آمد. در خیلی از اپیزودها آشکارا با اغتشاش روایی و یک جور شلختگی طرف بودیم، تمرکز روایی نداشتیم و این‌که گاهی سرنوشت یک شخصیت یا موقعیت تا شش یا هفت اپیزود به حال خود رها می‌شد به‌هیچ وجه قابل توجیه نبود.

اما حالا در فصل هفتم ناگهان با یک سریال تر و تمیز، منظم، روان و مقید به رعایت ریتم و توالی وقایع و تناسب بین شخصیت‌ها و موقعیت‌ها طرفیم. از این منظر، انگار به‌کلی داریم سریال جدیدی را تماشا می‌کنیم. حالا دیگر در هر اپیزود، مسائل و اتفاقات مشخصی وجود دارد که با ریتمی سریع روایت می‌شود و زود هم به نتیجه می‌رسد. ارتباط بین سکانس‌ها با همدیگر کاملاً مشخص است، و قاعدتاً هر بیننده‌ی کم‌هوشی هم به‌راحتی می‌فهمد ماجرا چیست و داریم کدام واقعه را دنبال می‌کنیم. شیوه‌ی دیالوگ‌نویسی هم تغییر کرده و در هر اپیزود چند دیالوگ خاص و به‌د‌قت نوشته شده داریم از آن جنس دیالوگ‌های هوشمندانه که قرار است یاد همه بماند و این طرف و آن طرف نقل شود. از طرف دیگر به‌شکل واضحی هزینه‌ی تولید بیشتری هم برای این فصل در نظر گرفته شده و حالا دیگر سکانس‌های جنگ را با پرداخت کامل می‌بینیم، همه‌ی جزئیات نشان داده می‌شود و ظاهراً به طور کلی قانع کردن و راضی نگه داشتن مخاطب پرتعداد کنونی، اولویت اصلی سازندگان در فصل جدید بوده است. در نتیجه، حالا شاید با بهترین فصل کل سریال از جهت رعایت قواعد ساختاری یک سریال پرمخاطب طرفیم. همه چیز مطابق با استانداردها پیش می‌رود. اما به همین نسبت، در این چهار اپیزود که تا الان پخش شده دیگر آن اتمسفر فصل‌های قدیمی سریال و آن حس و حال که بدانیم داریم برگردان تصویری یک اثر ادبی را تماشا می‌کنیم وجود ندارد. دیگر از آن سکانس‌های نامرتبط با خط روایی نداریم که داستان را پیش نمی‌بردند ولی موقعیت را بسط می‌دادند. به همین دلیل هر هفته موقع تماشای اپیزود جدید دچار دوگانگی عجیبی می‌شوم: از طرفی این ریتم خوب و ساختار جذاب هیجان‌زده‌ام می‌کند خصوصاً وقتی به اپیزود درجه یکی مثل اپیزود چهارم می‌رسد با آن سکانس جنگ فوق‌العاده‌اش، از طرف دیگر نگرانم دیگر هیچ وقت آن حس و حال چند فصل ابتدایی را تجربه نکنم. موقعیت عجیبی است و هنوز نتوانسته‌ام تصمیم بگیرم تغییرات فصل جدید را دوست دارم یا نه! اما شکی نیست که ریتم فعلی اتفاقات، همه چیز را هیجان‌انگیزتر کرده و به‌شدت مشتاقم بدانم در سه اپیزود باقی‌مانده از فصل هفتم قرار است چه ببینیم.  

2017-08-13 13:31:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
نظرات شما: (۲)
علی 23 مرداد 1396 - ساعت: 09:22
امیدوارم همیشه در سلامتی به سر ببرین و دوستان از تحلیل و نظراتتون بهره مند باشن.
پاسخ دهید
مهدی 22 مرداد 1396 - ساعت: 16:26
از اینکه این سایت خوب و جمع و جور شده مجرایی برای خواندن نقدها و نظرات شما آقای معززی نیا عزیز خیلی خوشحالم - دلمون واستون تنگه حسابی - یاد همشهری 24 قدیم به خیر
پاسخ دهید
حسين معززي‌نيا 22 مرداد 1396 - ساعت: 20:53
خيلي ممنونم از محبت شما
شنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره هشتم

جهانی بیاندیشیم، محلی عمل کنیم

2018-04-21 12:20:43 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۶ فروردين ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره هفتم

دلار ارزان ویژه جشنواره موجود است

2018-04-15 12:45:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۸ فروردين ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره ششم

استمرار موفقیت‌های ما در سال نو

2018-04-07 14:31:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره پنجم

خدمات توجیه و توقیف، طبق تعرفه‌ مصوب

2018-03-17 10:54:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره چهارم

ارائه مشاوره انواع اعتراض و بیشتر از آن

2018-03-11 13:35:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (30): شکارچی ذهن

دوستی با اژدها

2018-03-08 15:37:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سوم

مردی که گِل می‌گرفت، رفته است

2018-03-03 13:45:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره دوم

هر هنرمند عزیز، یک مبارز

2018-02-24 10:04:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۹): این ما هستیم

مردی که آنجا نبود

2018-02-22 11:35:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره یکم

گزارش وضعیت کنونی یا اصغر، تو کجایی؟

2018-02-17 14:32:14 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۸): شرلوک

در جست‌وجوی قطعه گم‌شده

2018-02-14 18:59:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
محمدصادق شایستهمحمدصادق شایسته

در حاشیه آراء داوران جشنواره فجر

مغزهای کوچک «ما» زنگ زده؟!

2018-02-12 05:39:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

داوران و مدیران محترم جشنواره، بازی پیچیده تقسیم جوایز را باختید!

2018-02-12 00:35:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره آخر)

بیانیه‌ هیات داوران اصلی

2018-02-11 15:04:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۰ بهمن ۱۳۹۶
مهدی امیرپورمهدی امیرپور

«عرق سرد» و روایتی منصفانه علیه هیجان‌زده‌های توییتر

مرد ظالم یا مرد عاشق؟

2018-02-09 23:55:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۰ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

هفت نکته درباره سه فیلم «سرو زیر آب»، «تنگه ابوقریب» و «ماهورا»

نادیده‌های جنگ، سه دهه بعد

2018-02-09 15:09:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره سوم)

در «Only God Can Judge Me» فرماید

2018-02-08 15:13:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۷): ساینفلد

مورد عجیب جری ساینفلد

2018-02-07 11:36:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره اولین فیلم بلند نیما اقلیما

قصه امیر

2018-02-06 17:52:45 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره دوم)

اسب را زحمت نده، ابراهیم!

2018-02-06 06:15:20 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید