چهارشنبه، ۱۹ مهر ۱۳۹۶ - ۱۶:۰۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (18): ذهن‌خوان

ذهن زیبا

اگر یادتان باشد، چند هفته‌ پیش در یادداشت مربوط به لیست سیاه، به سریال‌های پرشماری اشاره کردیم که «در قسمت اول‌شان [پایلت] یک بهانه‌ی داستانی تماشاگرپسند می‌گنجانند تا در ادامه، اپیزود به اپیزود بتوانند شخصیت‌های اصلی سریال را بفرستند سروقت جنایت‌کارها». بعد از مقدماتی و لیست سیاه از این دسته سریال‌ها، بهتر است برویم سراغ ذهن‌خوان [The Mentalist]. سریالی که استاندارد تولیدش از هردوی این آثار پایین‌تر بود اما به لطف یک قلاب داستانی درگیرکننده و بازیگر اصلی کاریزماتیک‌اش ‌(سایمون بیکر) توانست مخاطبان بسیاری را در طول هفت فصل‌اش همراه خود کند.

ذهن‌خوان/ تله‌پات هم مانند نمونه‌ی مشهورتر اما ناکام‌ به من دروغ بگو، حول محور کاراکتری می‌چرخد که به‌شکلی توانایی‌ پی‌بردن به رازها و درونیات آدم‌های اطرافش را دارد. شخصیتی که این توانایی‌اش را صرف حل پرونده‌های معمایی/ جنایی نیروی پلیس می‌کند. جذابیت این سریال‌ها، مانند مقدماتی و لیست سیاه، یکی به شخصیت‌های کاریزماتیک اصلی‌شان برمی‌گردد و یکی هم به پرونده‌های پلیسی که هر قسمت مطرح می‌شود. به من دروغ بگو که در سال 2011 با بازی تیم راث پخش خود را آغاز کرد و بعد از سه فصل ساخت آن منتفی شد، درباره‌ی روان‌شناس‌هایی بود که با اتکا به علم روان‌شناسی، با توجه به زبان بدن و خواندن علائمی که هنگام خوشحالی، ناراحتی، ترس، اضطراب، دروغ‌گویی و... در چهره‌ی افراد آشکار می‌شود، موفق می‌شدند دروغ‌گوها/ جنایت‌کارها/ متخلفان را شناسایی کنند.

اما در ذهن‌خوان/ تله‌پات هیچ خبری از پایه‌های علمی نیست. نام سریال توصیف‌کننده‌ی پاتریک جین، شخصیت اصلی آن است که هیچ تحصیلات آکادمیکی ندارد، اما به‌شکل غریبی باهوش است و از این هوش خود برای بررسی رفتارها و واکنش‌های مردم استفاده می‌کند. خواسته‌های پنهان و رازهای آنها را کشف می‌کند و با این ادعا که توانایی‌های تله‌پاتیک دارد، دست به کلاهبرداری می‌زند؛ سراغ بیوه‌ها می‌رود و ظاهرا با عالم مردگان و همسران آنها ارتباط می‌گیرد و از جانب آنها حرف‌هایی می‌زند که مشتریانش طالب شنیدنش هستند. سایمون بیکر استرالیایی (که نقش کوتاه اما به یادماندنی مت رینالدز را در محرمانه‌ی لس‌آنجلس برعهده داشت)، با صورت مهربانی که در همان نگاه اول اعتماد آدم را جلب می‌کند، نقش پاتریک جین را برعهده دارد. البته داستان زمانی سراغ او می‌رود که دست از کلاهبرداری برداشته و از هر موقعیتی استفاده می‌کند تا اعتراف کند که ذهن‌خوان/ تله‌پات نیست و اصلا چنین چیزی وجود ندارد. و موضوع اصلی این سریال، اتفاقی است که باعث شده جین سربه‌راه شود: کشته‌شدن همسر و دختربچه‌اش به‌دست قاتل سریالی مرموزی که با نام «جان قرمز» شناخته می‌شود و پاتریک جین ناخلف در برنامه‌ای تلویزیونی یک بیمار روانی خطابش کرده بود. جان قرمز که نبوغش فقط با نبوغ پاتریک جین قابل‌قیاس است، با کشتن عزیزان جین انتقام می‌گیرد و ناخواسته، بزرگ‌ترین دشمن‌اش را به‌وجود می‌آورد: کسی که مصمم‌تر و باهوش‌تر و خطرناک‌تر از نیروهای پلیس است. پاتریک جین صبور، به‌عنوان مشاور وارد سی‌بی‌آی (دایره‌ی تحقیقات کالیفرنیا) می‌شود و با کمک چند همکار وفادار و با استفاده از قابلیت‌های آدم‌شناسی‌اش، همه‌ی پرونده‌های جنایی این بخش را حل می‌کند و در کنارش، هدف اصلی‌اش را پی می‌گیرد: یافتن و کشتن جان قرمز.

فکر می‌کنید قصه‌ی سریال را لو داده‌ام؟! خیلی نگران نباشید. این نکات داستانی که گفته شد کم‌وبیش در همان قسمت اول سریال آشکار می‌شود. و بعد از همه‌ی این مقدمات است که تازه جذابیت چندوجهی ذهن‌خوان آغاز می‌شود: جذابیت سطح اول، پرونده‌های جنایی سی‌بی‌آی است که می‌تواند علاقه‌مندان داستان‌های پلیسی البته سَبُک را درگیر کند. جذابیت سطح دوم، هدف شخصی انتقام‌گیری پاتریک جین و شطرنج‌ میان او و جان قرمز است که هم خودش یک داستان پلیسی پیچیده و پرپیچ‌وخم است و هم نسبت مستقیم با هدف و سرنوشت زندگی پاتریک جین دارد. جذابیت سطح سوم، شخصیت جین است: کسی که لزوما آدم خوبی نیست اما نمی‌شود دوستش نداشت. تنها و افسرده، تک‌رو و سرکش و تنبل است و اگرچه مشاور پلیس است، اما برای کشف قاتل‌ها به هیچ اصولی پای‌بند نیست و برای گیرانداختن آنها به هر روش غیرقانونی گاهی بسیار خشنی دست می‌زند. تنها نوشیدنی‌اش، چای است، همیشه با یک دست کت‌وشلوار خاکستری‌رنگ دیده می‌شود و در اوقات بی‌کاری، تمام وقت خود را روی کاناپه‌ای در محل کارش دراز می‌کشد. راه‌هایی که از طریق آن می‌تواند جنایت‌کارها را بشناسد، اغلب ساده است و نتیجه‌ی توجه ذهن یک نابغه به جزئیات اطرافش است. قطعا مخاطبان بسیار زیادی در آغاز هر قسمت فکر می‌کنند که دیگر روش کار او را یاد گرفته‌اند و سعی می‌کنند خودشان قاتل را پیدا کنند، اما به جز در اپیزودهای ضعیف، باز از جین عقب می‌مانند و در پایان متوجه می‌شوند که نکته‌ای را از قلم انداخته‌اند. شخصیت کاریزماتیک جین البته برای سریال نقطه‌ ضعف هم محسوب می‌شود چون جذابیت هر قسمتی که او نقش پررنگی در آن ندارد، تا حد زیادی کم می‌شود.

ذهن‌خوان می‌توانست به سریال بسیار خوب و به‌یادماندنی‌ای تبدیل شود اگر پایان‌بندی مناسب‌تری می‌داشت. تماشاگری که اپیزودهای فراوانی را تماشا کرده تا به جان قرمز برسد، انتظار یک ضدقهرمان پیچیده را دارد. یکی شاید شبیه به هانیبال لکتر. اما شخصیت منفی این سریال و اصلا پایان‌بندی ماجرای خونین پاتریک جین و جان قرمز، چندان رضایت‌بخش از آب درنیامده و همین ضربه‌ی اصلی را به پیکره‌ی نه‌چندان استوار ذهن‌خوان وارد می‌کند.

ذهن‌خوان/ تله‌پات بین سال ‌های 2008 تا سال 2015 در هفت فصل و 151 اپیزود پخش شد.

2017-10-11 16:07:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۶ فروردين ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره هفتم

دلار ارزان ویژه جشنواره موجود است

2018-04-15 12:45:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۸ فروردين ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره ششم

استمرار موفقیت‌های ما در سال نو

2018-04-07 14:31:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره پنجم

خدمات توجیه و توقیف، طبق تعرفه‌ مصوب

2018-03-17 10:54:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره چهارم

ارائه مشاوره انواع اعتراض و بیشتر از آن

2018-03-11 13:35:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (30): شکارچی ذهن

دوستی با اژدها

2018-03-08 15:37:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سوم

مردی که گِل می‌گرفت، رفته است

2018-03-03 13:45:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره دوم

هر هنرمند عزیز، یک مبارز

2018-02-24 10:04:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۹): این ما هستیم

مردی که آنجا نبود

2018-02-22 11:35:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره یکم

گزارش وضعیت کنونی یا اصغر، تو کجایی؟

2018-02-17 14:32:14 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۸): شرلوک

در جست‌وجوی قطعه گم‌شده

2018-02-14 18:59:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
محمدصادق شایستهمحمدصادق شایسته

در حاشیه آراء داوران جشنواره فجر

مغزهای کوچک «ما» زنگ زده؟!

2018-02-12 05:39:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

داوران و مدیران محترم جشنواره، بازی پیچیده تقسیم جوایز را باختید!

2018-02-12 00:35:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره آخر)

بیانیه‌ هیات داوران اصلی

2018-02-11 15:04:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۰ بهمن ۱۳۹۶
مهدی امیرپورمهدی امیرپور

«عرق سرد» و روایتی منصفانه علیه هیجان‌زده‌های توییتر

مرد ظالم یا مرد عاشق؟

2018-02-09 23:55:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۰ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

هفت نکته درباره سه فیلم «سرو زیر آب»، «تنگه ابوقریب» و «ماهورا»

نادیده‌های جنگ، سه دهه بعد

2018-02-09 15:09:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره سوم)

در «Only God Can Judge Me» فرماید

2018-02-08 15:13:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۷): ساینفلد

مورد عجیب جری ساینفلد

2018-02-07 11:36:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره اولین فیلم بلند نیما اقلیما

قصه امیر

2018-02-06 17:52:45 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره دوم)

اسب را زحمت نده، ابراهیم!

2018-02-06 06:15:20 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«لاتاری» یادمان می‌آورد فیلم ایرانی هم قهرمان می‌خواهد

2018-02-05 15:21:22 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید