چهارشنبه، ۱۹ مهر ۱۳۹۶ - ۱۶:۰۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (18): ذهن‌خوان

ذهن زیبا

اگر یادتان باشد، چند هفته‌ پیش در یادداشت مربوط به لیست سیاه، به سریال‌های پرشماری اشاره کردیم که «در قسمت اول‌شان [پایلت] یک بهانه‌ی داستانی تماشاگرپسند می‌گنجانند تا در ادامه، اپیزود به اپیزود بتوانند شخصیت‌های اصلی سریال را بفرستند سروقت جنایت‌کارها». بعد از مقدماتی و لیست سیاه از این دسته سریال‌ها، بهتر است برویم سراغ ذهن‌خوان [The Mentalist]. سریالی که استاندارد تولیدش از هردوی این آثار پایین‌تر بود اما به لطف یک قلاب داستانی درگیرکننده و بازیگر اصلی کاریزماتیک‌اش ‌(سایمون بیکر) توانست مخاطبان بسیاری را در طول هفت فصل‌اش همراه خود کند.

ذهن‌خوان/ تله‌پات هم مانند نمونه‌ی مشهورتر اما ناکام‌ به من دروغ بگو، حول محور کاراکتری می‌چرخد که به‌شکلی توانایی‌ پی‌بردن به رازها و درونیات آدم‌های اطرافش را دارد. شخصیتی که این توانایی‌اش را صرف حل پرونده‌های معمایی/ جنایی نیروی پلیس می‌کند. جذابیت این سریال‌ها، مانند مقدماتی و لیست سیاه، یکی به شخصیت‌های کاریزماتیک اصلی‌شان برمی‌گردد و یکی هم به پرونده‌های پلیسی که هر قسمت مطرح می‌شود. به من دروغ بگو که در سال 2011 با بازی تیم راث پخش خود را آغاز کرد و بعد از سه فصل ساخت آن منتفی شد، درباره‌ی روان‌شناس‌هایی بود که با اتکا به علم روان‌شناسی، با توجه به زبان بدن و خواندن علائمی که هنگام خوشحالی، ناراحتی، ترس، اضطراب، دروغ‌گویی و... در چهره‌ی افراد آشکار می‌شود، موفق می‌شدند دروغ‌گوها/ جنایت‌کارها/ متخلفان را شناسایی کنند.

اما در ذهن‌خوان/ تله‌پات هیچ خبری از پایه‌های علمی نیست. نام سریال توصیف‌کننده‌ی پاتریک جین، شخصیت اصلی آن است که هیچ تحصیلات آکادمیکی ندارد، اما به‌شکل غریبی باهوش است و از این هوش خود برای بررسی رفتارها و واکنش‌های مردم استفاده می‌کند. خواسته‌های پنهان و رازهای آنها را کشف می‌کند و با این ادعا که توانایی‌های تله‌پاتیک دارد، دست به کلاهبرداری می‌زند؛ سراغ بیوه‌ها می‌رود و ظاهرا با عالم مردگان و همسران آنها ارتباط می‌گیرد و از جانب آنها حرف‌هایی می‌زند که مشتریانش طالب شنیدنش هستند. سایمون بیکر استرالیایی (که نقش کوتاه اما به یادماندنی مت رینالدز را در محرمانه‌ی لس‌آنجلس برعهده داشت)، با صورت مهربانی که در همان نگاه اول اعتماد آدم را جلب می‌کند، نقش پاتریک جین را برعهده دارد. البته داستان زمانی سراغ او می‌رود که دست از کلاهبرداری برداشته و از هر موقعیتی استفاده می‌کند تا اعتراف کند که ذهن‌خوان/ تله‌پات نیست و اصلا چنین چیزی وجود ندارد. و موضوع اصلی این سریال، اتفاقی است که باعث شده جین سربه‌راه شود: کشته‌شدن همسر و دختربچه‌اش به‌دست قاتل سریالی مرموزی که با نام «جان قرمز» شناخته می‌شود و پاتریک جین ناخلف در برنامه‌ای تلویزیونی یک بیمار روانی خطابش کرده بود. جان قرمز که نبوغش فقط با نبوغ پاتریک جین قابل‌قیاس است، با کشتن عزیزان جین انتقام می‌گیرد و ناخواسته، بزرگ‌ترین دشمن‌اش را به‌وجود می‌آورد: کسی که مصمم‌تر و باهوش‌تر و خطرناک‌تر از نیروهای پلیس است. پاتریک جین صبور، به‌عنوان مشاور وارد سی‌بی‌آی (دایره‌ی تحقیقات کالیفرنیا) می‌شود و با کمک چند همکار وفادار و با استفاده از قابلیت‌های آدم‌شناسی‌اش، همه‌ی پرونده‌های جنایی این بخش را حل می‌کند و در کنارش، هدف اصلی‌اش را پی می‌گیرد: یافتن و کشتن جان قرمز.

فکر می‌کنید قصه‌ی سریال را لو داده‌ام؟! خیلی نگران نباشید. این نکات داستانی که گفته شد کم‌وبیش در همان قسمت اول سریال آشکار می‌شود. و بعد از همه‌ی این مقدمات است که تازه جذابیت چندوجهی ذهن‌خوان آغاز می‌شود: جذابیت سطح اول، پرونده‌های جنایی سی‌بی‌آی است که می‌تواند علاقه‌مندان داستان‌های پلیسی البته سَبُک را درگیر کند. جذابیت سطح دوم، هدف شخصی انتقام‌گیری پاتریک جین و شطرنج‌ میان او و جان قرمز است که هم خودش یک داستان پلیسی پیچیده و پرپیچ‌وخم است و هم نسبت مستقیم با هدف و سرنوشت زندگی پاتریک جین دارد. جذابیت سطح سوم، شخصیت جین است: کسی که لزوما آدم خوبی نیست اما نمی‌شود دوستش نداشت. تنها و افسرده، تک‌رو و سرکش و تنبل است و اگرچه مشاور پلیس است، اما برای کشف قاتل‌ها به هیچ اصولی پای‌بند نیست و برای گیرانداختن آنها به هر روش غیرقانونی گاهی بسیار خشنی دست می‌زند. تنها نوشیدنی‌اش، چای است، همیشه با یک دست کت‌وشلوار خاکستری‌رنگ دیده می‌شود و در اوقات بی‌کاری، تمام وقت خود را روی کاناپه‌ای در محل کارش دراز می‌کشد. راه‌هایی که از طریق آن می‌تواند جنایت‌کارها را بشناسد، اغلب ساده است و نتیجه‌ی توجه ذهن یک نابغه به جزئیات اطرافش است. قطعا مخاطبان بسیار زیادی در آغاز هر قسمت فکر می‌کنند که دیگر روش کار او را یاد گرفته‌اند و سعی می‌کنند خودشان قاتل را پیدا کنند، اما به جز در اپیزودهای ضعیف، باز از جین عقب می‌مانند و در پایان متوجه می‌شوند که نکته‌ای را از قلم انداخته‌اند. شخصیت کاریزماتیک جین البته برای سریال نقطه‌ ضعف هم محسوب می‌شود چون جذابیت هر قسمتی که او نقش پررنگی در آن ندارد، تا حد زیادی کم می‌شود.

ذهن‌خوان می‌توانست به سریال بسیار خوب و به‌یادماندنی‌ای تبدیل شود اگر پایان‌بندی مناسب‌تری می‌داشت. تماشاگری که اپیزودهای فراوانی را تماشا کرده تا به جان قرمز برسد، انتظار یک ضدقهرمان پیچیده را دارد. یکی شاید شبیه به هانیبال لکتر. اما شخصیت منفی این سریال و اصلا پایان‌بندی ماجرای خونین پاتریک جین و جان قرمز، چندان رضایت‌بخش از آب درنیامده و همین ضربه‌ی اصلی را به پیکره‌ی نه‌چندان استوار ذهن‌خوان وارد می‌کند.

ذهن‌خوان/ تله‌پات بین سال ‌های 2008 تا سال 2015 در هفت فصل و 151 اپیزود پخش شد.

2017-10-11 16:07:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «هت تریک» ساخته رامتین لوافی

قماربازِ فاتحِ مغلوب

2019-02-22 00:40:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هشتم و آخر)

بیانیه «هیات اصلی داوران»

2019-02-11 16:31:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هفتم)

چرا سندروم #پایان_باز گریبانگیر جشنواره‌ها شد؟

2019-02-10 12:26:42 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره ششم)

طولانی نساز، شرایط حساس است

2019-02-07 11:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره پنجم)

راهنمای جامع تبدیل به یک منتقد واقعی

2019-02-06 14:35:32 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره چهارم)

منتقدان رحم داشته باشند

2019-02-05 14:26:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره سوم)

صندوق حمایت از کارگردانان بدون فیلمنامه

2019-02-04 11:04:24 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «غلامرضا تختی» ساخته بهرام توکلی

تختی؛ مردی که گفت نه!

2019-02-03 14:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره دوم)

راهنمای جامع سالم‌سازی جشنواره

2019-02-03 11:22:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره یکم)

زد و خوردهای رسانه‌ای با قدرت ادامه دارد

2019-02-02 15:41:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره فیلم دوم مونا زندی حقیقی

زیبا مثل بنفشه آفریقایی

2019-02-02 14:40:36 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«همه می‌دانند» چرا فیلم متوسطی از آب درآمده؟

اصغر فرهادی و مخمصه راز و معما

2018-12-11 03:42:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۹): پل

داستان دو شهر

2018-11-08 10:06:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» و اتهام کپی‌کاری

وقتی از کپی‌کاری حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

2018-11-05 13:34:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وششم

تحریم‌ها اثری نداشت

2018-11-03 09:08:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۵ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وپنجم

احتمال کوچ برنامه نود به شبکه نمایش خانگی

2018-10-27 14:22:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وچهارم

بومی‌سازی کن و اسکار

2018-10-20 15:29:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۸): اجسام نوک تیز

چاقویی که نمی‌برد

2018-10-18 15:52:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۱ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وسوم

حرکت به سوی سینمای خودکفا

2018-10-13 15:50:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ودوم

پیشنهاد تاسیس سامانه مردمی جمع‌آوری

2018-10-06 15:04:59 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید