يكشنبه، ۱۵ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۴:۱۴
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره دو فیلم «شعله‌ور» و «بمب؛ یک عاشقانه»

هیولا و عاشق

1- «شعله‌ور» درباره یک پدیده مهم و کمتر دیده شده اجتماع در سینماست؛ درباره «عقده»، درباره نوعی حقارت و رقت درونی ناشی از تحقیر شدن مداوم که زیر پوست می‌دود و به کینه و دشمنی کور یک انسان با هرکس و هرچیز موفق تبدیل می‌شود. هدف گرفتن این موضوع از هوش سرشار و بینش اجتماعی درست حمید نعمت‌الله می‌آید. اجرای فیلم هم پر از وسواس است؛ سرشار از قاب‌های چشم‌نواز و نورها و رنگ‌های مسحور کننده. اما -امان از این «اما» که می‌تواند همه گزاره‌های قبل از خود را نقض کند- «شعله‌ور» فیلم خوبی نیست. از جایی به بعد آزار دهنده است. واگویه‌های بیمارگونه شخصیت فرید (با بازی متفاوت امین حیایی) تکراری و قابل پیش‌بینی می‌شود. از جایی به بعد کل عقده و نفرت درونی این ضد قهرمان تاثیر اولیه خود را از دست می‌دهد و آدم می‌خواهد او زودتر مجازات شود و فیلم به پایان برسد. شگفت‌انگیز است که در دقایق پایانی او حتی رنگ مجازات را نمی‌بیند و به شکل اجباری نوعی رستگاری و روشنایی را تجربه می‌کند. چرا؟ چه نشانه‌ای، چه دلیلی در طول فیلم دیده‌ایم که این موجود نفرت‌انگیز نباید مکافات عملش را ببیند؟ احتمالا مصلحت‌های فرامتنی جهت حضور در جشنواره و اکران و از این قبیل. یا شاید غمخواری سازنده فیلم با قهرمانِ ضد قهرمانش. با احترام به فیلم‌های گذشته نعمت‌الله و تلاش و وسواس عمیقش برای پرداختن به موضوعی دیده نشده و نقد آن و نمایش تصاویری از ایران که یادمان رفته بود می‌توانیم در سینما ببینیم، شاید بد نباشد آن جمله مشهور نیچه را یادآوری کرد: «آن‌کس که به جنگ هیولاها می‌رود، باید مراقب باشد خود هیولا نشود.» در نیمه دوم فیلم این حس هنگام تماشا دست داد که سازنده فیلم به اندازه شخصیت اصلی‌اش از رنج دادن لذت می‌برد. شاید نتیجه غرق شدن در ساخت فیلم و غلبه مخلوق بر خالق سینمایی.

2- فیلم دوم پیمان معادی در ستایش عشق است (و ای کاش نامش همان «بمب» باقی می‌ماند، چون هرکس فیلم را ببیند متوجه می‌شود که «یک عاشقانه» می‌بیند). رویکردی شاعرانه دارد و به نظر می‌رسد ادای دینی به خاطرات کودکی و نوجوانی باشد؛ یک جور فیلم شخصی. به همین دلیل در دام بهره‌برداری سیاسی از دهه 1360 نیفتاده. همه کسانی که آن دهه را تجربه کرده‌اند، می‌دانند همه شعارهایی که در طول فیلم شنیده می‌شوند بخشی از تجربه زیستن در آن مقطع تاریخی‌ست. اما معادی در «بمب؛ یک عاشقانه» هرقدر در نمایش تولد عشق معصومانه و کودکانه موفق است، در پرداخت عشق پیچیده بزرگسالانه شکست می‌خورد. شاید به این دلیل که خواسته به سبک مدرن و با نشانه‌های غیرمستقیم و سکوت و تکرار لحظه‌های خاموش، تضادهای عاشقی را نمایش دهد. این شیوه باعث شده درباره زوجی که خودش و لیلا حاتمی بازی می‌کنند، اطلاعات چندانی به تماشاگر منتقل نشود و به همین دلیل نزدیکی به این دو شخصیت و همدلی با گره کور رابطه‌شان دشوار است. ریشه این اشکال به فیلمنامه برمی‌گردد و معادی هرقدر در مقام فیلمنامه‌نویس آثار دیگران قصه‌گوی کلاسیک است، ترجیح می‌دهد فیلم‌های خودش را با سبک دیگری بنویسد. تضاد میان دو خط موازی فیلم هرچند در ذاتش تفاوت دو نوع دلدادگی را القا می‌کند، اما همزمان ضعف‌های بخش بزرگسالانه را هم بیشتر می‌نمایاند. البته معادی با پایان‌بندی متفاوت و دور از انتظار، فیلم را نجات داده. می‌ماند این افسوس که کاش دیالوگ‌های هوشمندانه اواخر فیلم بین زوج بزرگسال زودتر آغاز شده بود و رخوت یک سوم میانی فیلم کمتر بود.

2018-02-04 14:14:54 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۹ ارديبهشت ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره دوازدهم

شرایط لازم برای اکران فیلم فرهادی در ایران

2018-05-19 13:20:46 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۲ ارديبهشت ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره یازدهم

اینستاگرام آن اسب را پیدا کنید!

2018-05-12 13:19:29 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۵ ارديبهشت ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره دهم

هفته درخواست‌های مکرر مردمی

2018-05-05 13:06:54 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۳ ارديبهشت ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۲):آینه سیاه

نوستراداموس‌های عصر دیجیتال

2018-05-03 13:32:50 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۸ ارديبهشت ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره نهم

کاش برجام‌ت باشم!

2018-04-28 15:34:51 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۶ ارديبهشت ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۱): دوستان

سبکی لذت‌بخش هستی

2018-04-26 19:05:41 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱ ارديبهشت ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره هشتم

جهانی بیاندیشیم، محلی عمل کنیم

2018-04-21 12:20:43 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۶ فروردين ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره هفتم

دلار ارزان ویژه جشنواره موجود است

2018-04-15 12:45:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۸ فروردين ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره ششم

استمرار موفقیت‌های ما در سال نو

2018-04-07 14:31:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره پنجم

خدمات توجیه و توقیف، طبق تعرفه‌ مصوب

2018-03-17 10:54:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۰ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره چهارم

ارائه مشاوره انواع اعتراض و بیشتر از آن

2018-03-11 13:35:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ اسفند ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (30): شکارچی ذهن

دوستی با اژدها

2018-03-08 15:37:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۲ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سوم

مردی که گِل می‌گرفت، رفته است

2018-03-03 13:45:05 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره دوم

هر هنرمند عزیز، یک مبارز

2018-02-24 10:04:37 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۹): این ما هستیم

مردی که آنجا نبود

2018-02-22 11:35:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره یکم

گزارش وضعیت کنونی یا اصغر، تو کجایی؟

2018-02-17 14:32:14 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ بهمن ۱۳۹۶
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۲۸): شرلوک

در جست‌وجوی قطعه گم‌شده

2018-02-14 18:59:34 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
محمدصادق شایستهمحمدصادق شایسته

در حاشیه آراء داوران جشنواره فجر

مغزهای کوچک «ما» زنگ زده؟!

2018-02-12 05:39:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۳ بهمن ۱۳۹۶
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

داوران و مدیران محترم جشنواره، بازی پیچیده تقسیم جوایز را باختید!

2018-02-12 00:35:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۶
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 36 (شماره آخر)

بیانیه‌ هیات داوران اصلی

2018-02-11 15:04:18 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید