يكشنبه، ۱۵ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۴:۱۴
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره دو فیلم «شعله‌ور» و «بمب؛ یک عاشقانه»

هیولا و عاشق

1- «شعله‌ور» درباره یک پدیده مهم و کمتر دیده شده اجتماع در سینماست؛ درباره «عقده»، درباره نوعی حقارت و رقت درونی ناشی از تحقیر شدن مداوم که زیر پوست می‌دود و به کینه و دشمنی کور یک انسان با هرکس و هرچیز موفق تبدیل می‌شود. هدف گرفتن این موضوع از هوش سرشار و بینش اجتماعی درست حمید نعمت‌الله می‌آید. اجرای فیلم هم پر از وسواس است؛ سرشار از قاب‌های چشم‌نواز و نورها و رنگ‌های مسحور کننده. اما -امان از این «اما» که می‌تواند همه گزاره‌های قبل از خود را نقض کند- «شعله‌ور» فیلم خوبی نیست. از جایی به بعد آزار دهنده است. واگویه‌های بیمارگونه شخصیت فرید (با بازی متفاوت امین حیایی) تکراری و قابل پیش‌بینی می‌شود. از جایی به بعد کل عقده و نفرت درونی این ضد قهرمان تاثیر اولیه خود را از دست می‌دهد و آدم می‌خواهد او زودتر مجازات شود و فیلم به پایان برسد. شگفت‌انگیز است که در دقایق پایانی او حتی رنگ مجازات را نمی‌بیند و به شکل اجباری نوعی رستگاری و روشنایی را تجربه می‌کند. چرا؟ چه نشانه‌ای، چه دلیلی در طول فیلم دیده‌ایم که این موجود نفرت‌انگیز نباید مکافات عملش را ببیند؟ احتمالا مصلحت‌های فرامتنی جهت حضور در جشنواره و اکران و از این قبیل. یا شاید غمخواری سازنده فیلم با قهرمانِ ضد قهرمانش. با احترام به فیلم‌های گذشته نعمت‌الله و تلاش و وسواس عمیقش برای پرداختن به موضوعی دیده نشده و نقد آن و نمایش تصاویری از ایران که یادمان رفته بود می‌توانیم در سینما ببینیم، شاید بد نباشد آن جمله مشهور نیچه را یادآوری کرد: «آن‌کس که به جنگ هیولاها می‌رود، باید مراقب باشد خود هیولا نشود.» در نیمه دوم فیلم این حس هنگام تماشا دست داد که سازنده فیلم به اندازه شخصیت اصلی‌اش از رنج دادن لذت می‌برد. شاید نتیجه غرق شدن در ساخت فیلم و غلبه مخلوق بر خالق سینمایی.

2- فیلم دوم پیمان معادی در ستایش عشق است (و ای کاش نامش همان «بمب» باقی می‌ماند، چون هرکس فیلم را ببیند متوجه می‌شود که «یک عاشقانه» می‌بیند). رویکردی شاعرانه دارد و به نظر می‌رسد ادای دینی به خاطرات کودکی و نوجوانی باشد؛ یک جور فیلم شخصی. به همین دلیل در دام بهره‌برداری سیاسی از دهه 1360 نیفتاده. همه کسانی که آن دهه را تجربه کرده‌اند، می‌دانند همه شعارهایی که در طول فیلم شنیده می‌شوند بخشی از تجربه زیستن در آن مقطع تاریخی‌ست. اما معادی در «بمب؛ یک عاشقانه» هرقدر در نمایش تولد عشق معصومانه و کودکانه موفق است، در پرداخت عشق پیچیده بزرگسالانه شکست می‌خورد. شاید به این دلیل که خواسته به سبک مدرن و با نشانه‌های غیرمستقیم و سکوت و تکرار لحظه‌های خاموش، تضادهای عاشقی را نمایش دهد. این شیوه باعث شده درباره زوجی که خودش و لیلا حاتمی بازی می‌کنند، اطلاعات چندانی به تماشاگر منتقل نشود و به همین دلیل نزدیکی به این دو شخصیت و همدلی با گره کور رابطه‌شان دشوار است. ریشه این اشکال به فیلمنامه برمی‌گردد و معادی هرقدر در مقام فیلمنامه‌نویس آثار دیگران قصه‌گوی کلاسیک است، ترجیح می‌دهد فیلم‌های خودش را با سبک دیگری بنویسد. تضاد میان دو خط موازی فیلم هرچند در ذاتش تفاوت دو نوع دلدادگی را القا می‌کند، اما همزمان ضعف‌های بخش بزرگسالانه را هم بیشتر می‌نمایاند. البته معادی با پایان‌بندی متفاوت و دور از انتظار، فیلم را نجات داده. می‌ماند این افسوس که کاش دیالوگ‌های هوشمندانه اواخر فیلم بین زوج بزرگسال زودتر آغاز شده بود و رخوت یک سوم میانی فیلم کمتر بود.

2018-02-04 14:14:54 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۵ ارديبهشت ۱۳۹۸
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف در سینمای ایران و کارواش «برکینگ بد»

2019-05-15 22:29:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۴ فروردين ۱۳۹۸
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

یک مورد سرقت برای رضای خدا

2019-03-24 00:39:11 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۴ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

پول کثیف چه خطراتی برای سینمای ایران دارد؟

2019-03-15 19:12:56 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۳ اسفند ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «هت تریک» ساخته رامتین لوافی

قماربازِ فاتحِ مغلوب

2019-02-22 00:40:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۲۲ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هشتم و آخر)

بیانیه «هیات اصلی داوران»

2019-02-11 16:31:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره هفتم)

چرا سندروم #پایان_باز گریبانگیر جشنواره‌ها شد؟

2019-02-10 12:26:42 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۸ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره ششم)

طولانی نساز، شرایط حساس است

2019-02-07 11:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره پنجم)

راهنمای جامع تبدیل به یک منتقد واقعی

2019-02-06 14:35:32 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۶ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره چهارم)

منتقدان رحم داشته باشند

2019-02-05 14:26:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره سوم)

صندوق حمایت از کارگردانان بدون فیلمنامه

2019-02-04 11:04:24 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

درباره «غلامرضا تختی» ساخته بهرام توکلی

تختی؛ مردی که گفت نه!

2019-02-03 14:43:55 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره دوم)

راهنمای جامع سالم‌سازی جشنواره

2019-02-03 11:22:52 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما - ویژه جشنواره 37 (شماره یکم)

زد و خوردهای رسانه‌ای با قدرت ادامه دارد

2019-02-02 15:41:03 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۷
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره فیلم دوم مونا زندی حقیقی

زیبا مثل بنفشه آفریقایی

2019-02-02 14:40:36 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ آذر ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

«همه می‌دانند» چرا فیلم متوسطی از آب درآمده؟

اصغر فرهادی و مخمصه راز و معما

2018-12-11 03:42:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۷ آبان ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۹): پل

داستان دو شهر

2018-11-08 10:06:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۴ آبان ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

«مغزهای کوچک زنگ‌زده» و اتهام کپی‌کاری

وقتی از کپی‌کاری حرف می‌زنیم از چه حرف می‌زنیم؟

2018-11-05 13:34:49 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۲ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وششم

تحریم‌ها اثری نداشت

2018-11-03 09:08:19 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۵ آبان ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وپنجم

احتمال کوچ برنامه نود به شبکه نمایش خانگی

2018-10-27 14:22:26 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وچهارم

بومی‌سازی کن و اسکار

2018-10-20 15:29:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید