سه شنبه، ۱۷ بهمن ۱۳۹۶ - ۱۶:۳۳

تماشای لاتاری در سومین روز جشنواره‌ی فجر مخاطب را در برابر یک واقعیت تلخ قرار ‌داد: تصمیمی که محمدحسین مهدویان دیر یا زود باید می‌گرفت کاملاً به ضررش تمام شده و سومین فیلم سینمایی‌اش را به یک اثر شتابزده و کم‌مایه تبدیل کرده است. این تصمیمی بود که مهدویان گریزی از آن نداشت. باید از سایه‌ی فیلم‌های همچنان موفق ایستاده در غبار و ماجرای نیمروز بیرون می‌آمد و هویت تازه‌ای برای خودش به عنوان یک فیلمساز «حرفه‌ای» تعریف می‌کرد. باید نشان می‌داد تجربه‌های اولیه‌‌اش یک نقطه‌ی عزیمت بوده‌اند و با تکیه بر دستاور‌دهای آنها و فارغ از قصه‌های تاریخی و ساختارهای شبه‌مستندشان می‌تواند فیلمی در جریان اصلی سینما بسازد که مخاطبش را همچنان غافلگیر کند و حرف تازه‌ای در داستانگویی و فرم بصری داشته باشد. اما در لاتاری دیگر خبری از آن فیلمساز جسور و تیم خلاقش نیست. جای این جسارت و خلاقیت را یک جور خامدستی آزاردهنده گرفته که در مواردی حتی مضحک هم می‌شود و درام نیم‌بندی که در نیمه‌ی اول فیلم تا حدی قوام گرفته را در نیمه‌ی دوم گرفتار یک فروپاشی باورنکردنی می‌کند.

مهدویان و تیم‌اش به خاطر تجربه‌ی موفقشان در مجموعه‌ی آخرین روزهای زمستان و رسیدن به یک ساختار روایی و بیانی استاندارد ‌توانستند فیلم‌های دشوار ایستاده در غبار و ماجرای نیمروز را با پیش‌تولید‌هایی نه چندان طولانی و تولید‌های حتی سریع به آثاری تبدیل کنند که چند سر و گردن از سایر فیلم‌های سینمای ایران بالاتر ‌ایستادند. اما لاتاری باید با تأمل و تفکر بیشتری ساخته می‌شد تا سازندگانش می‌توانستند فارغ از لایه‌های ژورنالیستی سطحِ قصه به روش‌هایی برای عمق‌بخشیدن به آن برسند و از ایده‌های دستمالی‌شده‌ای استفاده نکنند که معمولا جزء اولین گزینه‌هایی هستند که به ذهن می‌رسند. شاید در آن صورت متوجه می‌شدند که  تلفیق ایده‌های کهنه‌ی فیلم‌های حاتمی‌کیا و کیمیایی به فرمولی تبدیل نمی‌شود که در سال 96 همچنان قابل دفاع باشد. شاید نسبت به ساختار فیلمفارسی‌گونه‌ی فیلمشان هم بیشتر واقف می‌شدند و کاری نمی‌کردند که تلاش‌شان برای خلق لحظه‌های جذاب و دیالوگ‌های ماندگار این‌قدر بی‌ثمر جلوه بکند و لاتاری را در سکانس‌های پایانی  به دام استفاده از هیجان‌های کاذب و کم‌اثر نیندازد. واقعا باید از سازندگان فیلم پرسید چرا حواسشان نبوده قهرمان‌سازی آن هم به سبک شخصیت‌های به بن‌بست‌رسیده‌ی حاتمی‌کیا ریزه‌کاری‌هایی در شخصیت‌پردازی دارد که اگر رعایت نشود از قهرمان قصه شمایلی بلاهت‌بار می‌سازد و برای تماشاگر فرصتی برای همدلی و همذات‌پنداری نمی‌گذارد؟ از طرف دیگر اگر سازندگان فیلم به خاطره‌ی تماشای آژانس شیشه‌ای رجوع کنند حتما یادشان می‌آید که گریزگاه‌های کمیک در دل قصه‌ی ملتهبش چطور به صورت کنترل‌شده در قالب شخصیت اصغر نقی‌زاده یا نگهبان آژانس مسافرتی مجال عرض‌اندام پیدا می‌کرد تا مبادا لحن کلی درام و تأثیرگذاری بحران آن از دست برود و مخاطب فقط با لبخندی نیم‌بند فضایی برای تنفس پیدا کند. شخصیت نادر سلیمانی در نیمه‌ی دوم لاتاری به جای اینکه نقش این گریزگاه را بازی کند، همسو با شخصیت پادرهوای حمید فرخ‌نژاد، نقش پاشنه‌ی آشیلی را بازی می‌کند که قرار است حواس مخاطب را از درام از دست رفته‌ی فیلم و قصه‌ی محوری‌اش پرت کند. فیلم هم در نهایت با پیش‌کشیدن دیالوگ‌هایی در مورد ضرورت غیرت‌مندی و مردانگی، قصه‌اش را در حد بیانیه‌هایی تلگرامی و موج‌های توئیتری تقلیل می‌دهد و تلاش‌هایش برای تعریف قصه‌ای امروزی در بستری شهری در نیمه‌ی اول را به کلی بر باد می‌دهد. و متأسفانه با پیش کشیدن دیالوگ‌هایی شائبه‌برانگیز مثل «قرار نبود این‌طور بشه» از زبان موسی خطاب به شخصیت ساعد سهیلی می‌تواند متهم به پرت کردن حواس مخاطب از دلیل اصلی مشکلاتی که قصه‌ی فیلم با آن استارت می‌خورد هم بشود. این اتهامی بود که خیلی از مخالفان فیلم‌های قبلی مهدویان به اشتباه بر آن اصرار داشتند اما راستش این بار اگر دوباره به سراغش بروند سازندگان فیلم چیزی برای دفاع ندارند.

اما لاتاری با وجود این ضعف‌های آشکار برای مخاطب عادی به یکی از فیلم‌های پرطرفدار جشنواره‌ی امسال تبدیل شده و اکران‌های مردمی موفقی هم داشته است. شاید جزء نامزد‌های نهایی سیمرغ مردمی جشنواره‌ی امسال هم بشود و می‌شود حدس زد که در اکران عمومی هم فروش قابل قبولی به دست بیاورد. با توجه به انبوه ایده‌های عامه‌پسند اما اغلب سطحی کاشته‌شده در لاتاری، از اشاره به تقابل قدیمی اعراب و ایران و پیش کشیدن نام  خلیج فارس تا  بهره‌بردن از جذابیت‌های حضور یک شخصیت اطلاعاتی در قصه، همه‌ی این اتفاقات توجیه‌پذیر است. اما ای کاش سازنده‌ی ماجرای نیمروز متوجه تفاوت‌ استقبال مخاطبان عادی از فیلم‌های قبلی و لاتاری بشود و مثل خیلی از فیلمسازان دیگر سینمای ایران دچار دیسلکسیای گیشه‌‌ای نشود و ضعف‌های فیلمنامه‌نویسی و کارگردانی‌اش را پشت استقبال بالا از فیلمش پنهان نکند.  

شخصیت موسی در لاتاری که قرار بوده نقش قهرمانی محبوب را در سینمای بی‌قهرمان ما بازی کند هر جا گرهی در قصه می‌افتد مثل یک منجی ظاهر می‌شود و از دوستان یا آشناهایی که انگار تمامی ندارند کمک می‌گیرد و کار خودش و جوان بخت‌برگشته‌ی قصه‌ی فیلم را راه می‌اندازد. او با صبر و تحمل میانه‌ای ندارد و اگر لازم باشد از خودویرانگری هم استقبال می‌کند. ای کاش مهدویان فراموش نکند که قرار نیست در کارنامه‌ی فیلمسازی‌اش هم نقش این شبه‌قهرمان شاید پرطرفدار را بازی کند و برای اینکه داخل گود بماند خودش را به آب و آتش بزند. شاید باید برخلاف چیزی که در لاتاری به استقبالش می‌رود بیشتر واقع‌بین و کمتر شتابزده باشد و با طمأنیه‌ی بیشتری تصمیم‌های مهم زندگی‌اش را بگیرد.

2018-02-06 16:33:25 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۱ ارديبهشت ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

با کمی تأخیر، چند کلمه درباره «شکل آب»

و هنوز هنر است که می‌تواند ما را نجات دهد

2018-05-01 13:53:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۱۳ بهمن ۱۳۹۶
مرجان ریاحیمرجان ریاحی

درباره «به وقت شام» فیلم جدید ابراهیم حاتمی کیا

کارگردان حرفه‌ای، فیلم خسته کننده

2018-02-02 14:52:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۶ مرداد ۱۳۹۶
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

چرا «دانکرک» را دوست ندارم

شعبده‌بازی در لانگ‌شات

2017-08-07 06:47:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
يكشنبه ۳ مرداد ۱۳۹۵
حسین عیدی‌زادهحسین عیدی‌زاده

نگاهی به سه فیلم برتر جشنواره فیلم کارلووی واری 2016

سه ستاره

2016-07-24 13:39:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۱ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 8

داوران متوسط، انتخاب‌های متوسط

2016-02-10 15:42:08 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۲۰ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 7

پل خواب؛ یك فیلم ناتمام

2016-02-09 18:22:25 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
دوشنبه ۱۹ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 6

اژدها وارد می‌شود؛ یک تجربه ماندگار

2016-02-08 17:39:39 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۷ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 5

بادیگارد؛ فیلمی كه برای سازنده‌اش هم پیشرفت است و هم پسرفت

2016-02-06 14:36:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱۵ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نقس افتاده - 3

«ابد و یك روز» و ذوق‌زدگی‌هایی كه به ضرر فیلم تمام می‌شود

2016-02-04 17:45:35 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۱۴ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده – 2

چرا «لانتوری» یكی از مهم‌ترین فیلم‌های جشنواره امسال است؟

2016-02-03 16:28:10 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
سه شنبه ۱۳ بهمن ۱۳۹۴
یحیی نطنزییحیی نطنزی

از نفس افتاده - 1

فیلم‌های انكوباتوری!

2016-02-02 13:20:48 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید