دوشنبه، ۲۳ بهمن ۱۳۹۶ - ۰۰:۳۵
عکس از آرمین کرمی - فارس

واقعا باید به داوران و مدیران جشنواره سی و ششم تبریک گفت. این هوشمندانه‌ترین و مهندسی ‌شده‌ترین شکل تقسیم جوایز برای راضی نگه داشتن همه بود. این که خود داورها در این مهندسی نقش داشتند یا از طرف دبیر جشنواره و مدیران سینمایی تحمیل شده بود، مهم نیست. مهم خروجی‌ست. فقط آنها یک فاکتور را در این معادله نادیده گرفتند: ابراهیم حاتمی‌کیا. در ادامه مرور می‌کنیم مهندسی شده یعنی چه.

1- «عرق سرد» به عنوان فیلمی که در سیبل تیراندازی «گروه‌های فشار» خارج از سینماست، از نظر داوران بازیگران خوبی داشته و پنج بازیگرش کاندیدا شدند و داوران قرار بوده به دو تا از این پنج تا جایزه بدهند. به شکل اتفاقی همان دو بازیگر (امیر جدیدی و سحر دولتشاهی) برای «عرق سرد» و یک فیلم دیگر (درباره امیر جدید مشترک با «تنگه ابوقریب» و درباره سحر دولتشاهی مشترک با «چهارراه استانبول») نامزد می‌شوند و وقتی جایزه گرفتند، آن یک فیلم دیگر «زهر» قضیه را گرفت. داورها انگار حتی به این هم فکر کرده بودند که این دو بازیگر در «عرق سرد» نقش دو آدم ریاکار را بازی می‌کنند و به اصطلاح نقش منفی هستند و خلاصه همه شائبه‌ها را برطرف کردند.

2- «مغزهای کوچک زنگ زده» فیلم مورد پسند تماشاگران بود. این احتمالا از نیمه دوم جشنواره به بعد مشخص بود. بخش قابل توجهی از منتقدان سینمایی هم مدافع فیلم بودند. ضمنا این فیلم در کنار «عرق سرد» و «بمب؛ یک عاشقانه» نماینده‌های شاخص سینمای بخش خصوصی در برابر سینمای دولتی و ارگانی بودند. چهار جایزه این فیلم یکی مشترک با «به وقت شام» بود (صداگذاری، به دلیل حضور یک صداگذار در دو فیلم)، دومی به شکل مضحکی با «کامیون» مشترک بود (در بخش فیلمنامه دو سیمرغ دادند)، سومی جایزه بهترین فیلم از نگاه هنر و تجربه بود (که خود هومن سیدی از گرفتنش تعجب کرد) و چهارمی هم که داوران نقشی در آن نداشتند و فیلم منتخب تماشاگران بود.

3- «بمب؛ یک عاشقانه» پیمان معادی دو جایزه گرفت؛ یکی برای بهترین طراحی لباس و دیگری جایزه ویژه هیات داوری. پس داوران جشنواره به نمادهای بخش خصوصی در مجموع هشت جایزه دادند.

4- «تنگه ابوقریب» به هر دلیل فیلم مورد پسند داوران بوده و شش جایزه گرفت، از جمله بهترین فیلم. سرمایه گذار این فیلم موسسه اوج امسال فیلم‌های دیگری هم در جشنواره داشت و به نظر می‌رسد نهاد جدیدی‌ست که در حوزه تولید فیلم‌های ایرانی قرار است نقش جدی‌تر بازی کند. ابعاد تکنیکی ابوقریب طوری بود که می‌توانست جوایز بیشتری بگیرد و کسی معترض نمی‌شد. «سرو زیر آب» هم هرچند با مشارکت چند نهاد ساخته شده، اما موضوع و رویکرد فیلم از سوی منتقدان سینمای ارگانی زیر سوال نبود و سه جایزه (از جمله بهترین فیلم از نگاه ملی) را گرفت.

5- حساسیت برانگیزترین فیلم جشنواره «به وقت شام» سه جایزه گرفت، از جمله بهترین کارگردانی (که در همان مضحکه دو سیمرغ در یک رشته، با «تنگه ابوقریب» مشترک بود). اینجا داوران ابتکار جالبی داشتند و ظاهرا با یک تیر دو نشان زدند. هم به تکنیکی‌ترین فیلم از نظر اکثریت یعنی ابوقریب جایزه دادند و هم با یک سیمرغ اضافه به حاتمی‌کیا سعی کردند شان او را نگه دارند و از تلاشش تقدیر کنند. اما همین حرکت پیچیده به ضد خودش تبدیل شد. ظاهرا هیات داوران و تیم مدیریتی جشنواره نگران بوده‌اند (و سهم نگرانی هریک از این دو گروه مشخص نیست) اگر مثل دو سال پیش که «بادیگارد» در رشته‌های اصلی حتی نامزد هم نشد، داد حاتمی‌کیا دربیاید و مصاحبه‌های آتشین کند و جشنواره بعد از برگزاری دچار حاشیه شود. پس رشته بهترین کارگردانی را قربانی کردند. از سوی دیگر در رشته بهترین فیلمنامه هم دو سیمرغ دادند که یعنی کیفیت فیلم‌ها خوب بوده و از این قبیل؛ انگار رد گم کردند. اما آنها فاکتور شخصیت منحصربفرد حاتمی‌کیا را نادیده گرفتند. او همیشه «طلبکار» است، همیشه ناراضی‌ست. فیلمش جایزه بگیرد، از منتقدان فیلم گله می‌کند. جایزه نگیرد، به مدیران حمله می‌کند. تجربه این سال‌ها نشان می‌دهد حاتمی‌کیا در عرصه عمومی به هجوم و حمله معتقد است، نه سیاست و بده‌بستان (پشت پرده را خبر نداریم). داوران و مدیران اگر به حاتمی‌کیا جایزه نمی‌دادند، احتمالا او بیرون از فضای جشنواره تیغ تیز انتقاد را بیرون می‌کشید. وقتی به او جایزه دادند نه تنها سکوت نکرد، که فریاد زد. و بهانه خوبی هم داشت: مجری مشترک برنامه سینمایی تلویزیون و اختتامیه جشنواره! و به این بهانه خودش را مظلوم نشان داد. فریادهای حاتمی‌کیا در اختتامیه جشنواره فیلم فجر تا مدت‌ها انعکاس خواهد داشت. برای طرفداران خودش و فیلمش یک جور و برای مخالفان او و فیلمش جور دیگر. او رسانه را خوب می‌شناسد و می‌دانست بهترین جا برای فریاد زدن همین مراسم است. کلی خبرنگار و عکاس و فیلمبردار آنجا حاضر بودند و حرف‌ها و عکس‌ها و ویدیوهایش دست به دست می‌چرخد.

6- در بازی پیچیده و مهندسی شده تقسیم جوایز میان نمادهای سینمای بخش خصوصی و نمایندگان سینمای ارگانی و دولتی، مدیران و هیات داوری خواستند همه را راضی نگه دارند و دوباره تاکید می‌شود که سهم دو گروه از این بازی مشخص نیست. اما حاصلش نارضایتی طرفین است. ممکن است این نتایج حاصل به توافق نرسیدن داوران در تعداد زیادی از رشته‌ها یا نبود شهامت برای معرفی یک برنده در دو رشته مهم فیلمنامه و کارگردانی باشد که باعث شده چنین آرایی رقم بخورد. دلیلش هرچه باشد، خوب است اگر داوران و برگزار کنندگان جشنواره یک بار فیلم اختتامیه را ببینند و طعنه‌های هومن سیدی و پیمان معادی و سحر دولتشاهی را بشنوند و فریادهای حاتمی‌کیا را به خاطر بسپارند. و بعد باور کنند که این بازی پیچیده تقسیم جوایز را باختند، بد هم باختند! 

2018-02-12 00:35:31 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
نظرات شما: (۲)
ب 23 بهمن 1396 - ساعت: 15:58
فیلمساز مستقل نداریم. هر کدام به چیزی وابسته اند. یکی به نظام وابسته است یکی به جشنواره آنور آب یکی به تشویق و هورای محافل صهیونیستی
پاسخ دهید
علی 23 بهمن 1396 - ساعت: 09:45
بیچاره نویسنده مطلب، چقدر برای لاتاری و بعضی فیلمهای ارگانی دیگر رپورتاژ رفته بود!
پاسخ دهید
شنبه ۲۸ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وچهارم

بومی‌سازی کن و اسکار

2018-10-20 15:29:40 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۶ مهر ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۸): اجسام نوک تیز

چاقویی که نمی‌برد

2018-10-18 15:52:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۱ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌وسوم

حرکت به سوی سینمای خودکفا

2018-10-13 15:50:09 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۴ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ودوم

پیشنهاد تاسیس سامانه مردمی جمع‌آوری

2018-10-06 15:04:59 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۷ مهر ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ویکم

طرح مالیات بر سیاه‌نمایی افزوده

2018-09-29 12:57:50 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۴ مهر ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۷): فصل دوم «۱۳ دلیل برای...»

وقتی هدف وسیله را توجیه می‌کند

2018-09-26 11:47:21 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳۱ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره سی‌ام

راهنمای انتخاب سوژه مجاز

2018-09-22 12:37:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و نهم

طرح ملی رده‌بندی چهره‌ها

2018-09-15 14:18:47 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۴ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره‌ «همه می‌دانند» که در جشنواره‌ تورنتو نمایش داده شد

کدام اصغر فرهادی؛ مساله این است!

2018-09-15 13:33:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۲۲ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره «رم» فیلم تازه آلفونسو کوارون که در جشنواره‌ فیلم تورنتو نمایش داده شد

این قرار است بهترین فیلم سال باشد؟

2018-09-13 11:59:15 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
چهارشنبه ۲۱ شهريور ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

درباره‌ «نخستین انسان» ساخته دیمین شزل که در جشنواره تورنتو نمایش داده شد

سفر شخصی

2018-09-12 11:50:17 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۷ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و هشتم

انتخاب، وظیفه شماست!

2018-09-08 12:12:04 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۰ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و هفتم

راهکارهای بنیادین برای کاهش تنش‌ها

2018-09-01 14:18:06 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۳ شهريور ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و ششم

تکثیر تاسف‌انگیز دموکراسی

2018-08-25 15:22:23 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
پنجشنبه ۱ شهريور ۱۳۹۷
کوثر آوینیکوثر آوینی

دروغ‌های حقیقی (۳۶): تاج

اهمیت ملکه بودن

2018-08-23 16:25:27 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و پنجم

جوابیه پول‌های نامعلوم به افکار عمومی

2018-08-18 12:41:00 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
جمعه ۲۶ مرداد ۱۳۹۷
علی مصلح حیدرزادهعلی مصلح حیدرزاده

برای عزت‌الله انتظامی و همه لحظه‌های خوبی که به یادگار گذاشت

دلم می‌خواد تو لاله‌زار راه برم...

2018-08-17 14:49:28 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۲۰ مرداد ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و چهارم

کالای لوکس «سینما» را جمع‌آوری کنید!

2018-08-11 14:20:12 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۷
حسین معززی‌نیاحسین معززی‌نیا

یادداشتی درباره «ماموریت غیرممکن ۶»

زنده باد پاپ کورن!

2018-08-04 11:48:39 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید
شنبه ۱۳ مرداد ۱۳۹۷
جلال سمیعیجلال سمیعی

آخ سینما (دوره چهارم) شماره بیست و سوم

مکتب مدیریت آباژور

2018-08-04 10:35:44 iCinema - آی سینما؛ اخبار سینمای ایران و جهان
به اشتراک بگذارید fb tw gp pi
نظر دهید